DoğaManşet

İstanbul Boğazı kullanılmış maske ve eldiven doldu: Deniz plastikten boğulmak üzere

Fotoğraflar: AA

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Temsilciliği tarafından “Sudaki Yaşam Savunucusu“ ilan edilen Dünya Serbest Dalış Rekortmeni Şahika Ercümen, İstanbul Boğazı’nda gerçekleştirdiği dalışla, plastik atık kirliliğine dikkati çekti.

Ercümen, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı dolayısıyla Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ekiplerinin de desteğiyle İstanbul Boğazı‘ndaki yaşamı ve kirliliği gözlemlemek için Kız Kulesi çevresinde, Ahırkapı Feneri açıklarında ve Ortaköy Camisi önünde yaptığı dalışlardaki gözlemlerini şöyle anlattı:  

Resmen plastik atık dalışı yaptım diyebilirim İstanbul Boğazı’nda. Bizim yüzümüzden balıklar burada nasıl barınabiliyor ve biz o deniz ürünlerini nasıl güvenip yiyeceğiz onu da bilmiyorum ama gördüğüm şey, ben bile suyun içinde yüzmekte zorlandım. Her yerim atık dolu. Suyun altından o kadar çok eldiven, maske, şişe, dezenfektan, poşet ne ararsanız çıkartmaya çalıştık ki ama bizim gücümüzle olacak bir şey değil. Ülkenin ve bence dünyanın en güzel yerlerinden birisi, plastik atıklarla boğulmak üzere.”  

Ercümen’in topladığı yüzlerce atık arasında eldiven, maske, şişe, dezenfektan şişeleri ve poşetler bulunuyor. 

‘Atık sorunu küresel, dünya birlikte çalışmalı’

Dalış öncesi de soruları yanıtlayan rekortmen dalgıç, dalış sporunda Milli Takım’da Türkiye’yi temsil ederken en çok önemsediği şeylerden birinin, denizlerin ve nesli tehlike altında olan canlıların korunması olduğunu anlattı. Sudaki Yaşam Savunucusu”  ilan edilmesinin kendisi için çok büyük bir gurur olduğunu belirten Ercümen şunları söyledi:

“BM Kalkınma Programı’nın tüm dünyada büyük bir ekip gücü var. Birlikte okyanusları, denizleri hem ülkemizde hem de dünyada korumak için pek çok çalışmayı başlatmaya karar verdik. Bunlardan ilkini, İstanbul Boğazı’ında temizlik yaparak gerçekleştireceğiz. Devamı gelecek olan uzun soluklu bir proje bu. Benim unvanım BM Kalkınma Programı tarafından verildi ama bu küresel bir sorun. Mesela İtalya‘da atılan bir atık kendini Türkiye sularında bulabiliyor veya bizim buradan attığımız bir atık, dünyanın başka bir ucuna gidebiliyor. O yüzden aslında yapmaya çalıştığımız küresel bir sorunu durdurmak.” 

Her yıl balıklar eksiliyor, atıklar artıyor 

Son 25 senedir yaşam alanının bir nevi denizler olduğunu ve her geçen yıl balıkların eksildiğini, atıkların arttığını gözlemlediğini dile getiren Şahika Ercümen sözlerine şöyle devam etti:

Son yıllarda balıklardan daha çok plastiklerin arasında yüzüyorum. Bunu her dalışımda çok rahatlıkla söyleyebilirim. Bazı deniz canlılarımızı örneğin Akdeniz’de yoğun olan Caretta Caretta gibi deniz kaplumbağalarını, çoğu zaman boynuna plastik poşet veya ağ takılmış şekilde yardıma muhtaç halde buluyoruz. Bir çoğunun yaşamını kaybettiğini gözlemliyoruz.”

Ercümen, koronavirüs döneminde denizde atık eldiven ve maskelerin sayısının çok arttığına dikkat çekerek, “Bunlar yağmurlar ve rüzgarlar yoluyla denizlere de çok fazla ulaşmış. Öncelikle bunların dışarıda olması, doğru şekilde izole edilmeden atılması virüsün yayılması için de çok büyük risk taşıyor. Geri dönüştürülmeleri de mümkün değil. Hali hazırdaki plastik atık sorunumuzu da ağırlaştırıyorlar” dedi.

“Bu noktada benim yapacağım dalışlarla denizleri tek başıma temizlemem mümkün değil” ifadesini kullanan ödüllü dalgıç “Bizim gördüğümüz atıkların yüzde 15’i sadece deniz yüzeyinde, yüzde 85’i orta suda ve derin suda. Bunları dipten almamız da mümkün değil. Bizim yapmaya çalıştığımız görebildiklerimize müdahale edebilmek ama her şeyden önce suyun üzerine çıkararak farkındalık oluşturmak. Çünkü bu sadece gezegenimizi değil her birimizin soluduğu havayı bile etkiliyor” şeklinde konuştu.  

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

BM Kalkınma Programı Türkiye Temsilciliği, dünyayı ve insanlığı etkileyen önemli konu başlıklarında bireyleri ve kurumları eyleme teşvik etmek amacıyla 17 maddeden oluşan “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları”nın savunuculuğunu üstlenmeleri için toplumda başarılarıyla öne çıkan isimlerle iş birliğini sürdürüyor. Bu kapsamda, “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının 14’üncüsü olan “Sudaki Yaşam” maddesinin savunuculuğuna sporculuk kariyerindeki başarılarının yanı sıra çevre kirliliği, plastik kullanımı ve küresel sıcaklık artışı gibi konulara dikkati çekmek için Salda Gölü‘nden Antarktika‘ya kadar birçok yerde dalış yapmış olan Dünya Serbest Dalış Rekortmeni Şahika Ercümen atanmıştı.  

Kategori: Doğa