DoğaManşet

Havalimanı inşaatı nesli tükenmekte olan göçmen kuşlara karşı

Kara yüzlü kaşıkçı (Platalea minör), IUCN Kırmızı Listesinde nesli tükenmekte olan olarak sınıflandırılan nadir, büyük bir su kuşu. Wikimedia Commons üzerinden spaceaero2 / CC BY 3.0

Yeşil Gazete için çeviren: Karya Ayyıldız

Filipinler‘in başkenti Manila’nın 25 kilometre uzaklığında, Bulacan şehrinde 2500 hektarlık alana yayılmış “aeorotropolis” tesisi, Manila Koyu’nun yaklaşık 30.000 hektarlık kısmını kaplayacak olan altyapı çalışmasının bir kısmını oluşturuyor.

Kuş gözlemcileri ulusal yapılanması olan Filipin Yabani Kuşlar Kulübü’ne (WBCP) göre, hali hazırda nesli tükenmekte veya tükenmeye yakın olan 12 kuş türü, havalimanı projesinden olumsuz etkilenecek. Bu türler arasında IUCN Kırmızı Liste’de neslinin tükenmekte olduğu belirtilen siyah suratlı kaşıkçı (Platalea minor) isimli az rastlanan bir su kuşu da bulunmakta. BirdLife International’a göre, sık sık çamur tabakalarını ziyaret eden bu kaşıkçı kuş türünden dünyada toplamda 2250 birey bulunuyor.

Ocak ayının sonunda gerçekleşen bir basın toplantısında WBCP’den Cristina Cinco, “Doğu Asya – Avustralya Uçuş Rotasını kullanan 50 milyon göçmen kuştan %27’si Filipinler’den geçiyor” demişti: “60 göçmen türden bahsediyoruz ve korunması gereken 12 tür var.”

Rakamlara, bu yıl 11-19 Ocak tarihlerinde gerçekleştirilen ve  WBCP kuş gözlemcilerinin 24 siyah suratlı kaşıkçı tespit ettikleri, senelik Asya su kuşu sayımı sonucunda ulaşıldı. Gözlemcilerin inşa halindeki havalimanının konumunda tespit ettikleri nesli tükenmekte olan türler Manila Koyu’nda neredeyse bir asrı aşkın süredir görülmüyordu. Cinco bunun aynı zamanda ülkede görülmüş en büyük tür toplanması olduğunu söylüyor.

Önerilen Bulacan Aerotropolisi

Ülkenin en yüksek gelirli şirketi San Miguel Corporation (SMC) tarafından yapımı planlanan 15 milyar dolarlık Bulacan havalimanı projesi, Filipinler’in ulaşım, iş ve ticaret merkezi olan Manila Koyu’nda yapılması planlanan 22 altyapı projesinden biri. Başkan Rodrigo Duterte’nin Build, Build, Build (İnşa, İnşa, İnşa) kampanyasının bir parçası olarak onaylanan bu proje, ülkenin şimdiye kadarki en masraflı altyapı projesi. Projenin Manila Ninoy Aquino Uluslararası Havaalanı (NAIA) hava trafiğini azaltması ve yıllık 100 milyon yolcu taşıması bekleniyor. Koyda yapılması planlanan, halen onay aşamasında bulunan diğer projelerinin aksine aerotropolis çoktan onaylanmış, 15 Ocak’ta ise projenin temeli atılmıştı.

Cinco, havaalanı projesinden etkilenecek türün yalnızca kaşıkçı kuşlar olmayacağını söylüyor. Aynı alanda bulunan nesli tükenmekte olan birkaç kuş türü daha var. Bu türler arasında, her ikisi de IUCN’nin tehlike altındaki türler listesinde bulunan, Uzak Doğu çulluğu (Numenius madagascariensis) ile Büyük kızılbacak (Calidris tenuirostris) ve Çin akbalıkçılı (Egretta eulophotes) da bulunuyor.

Asya suçulluğu (Limnodromus semipalmatus), Kıyı çamurçulluğu (Limosa lapponica), Kara kuyruk çamurçulluğu (Limosa limosa), Kervançulluğu (Numenius aquata), Kızıl boyunlu kumkuşu (Clidris ruficollis), Kızılbacak (Caidris canutus) ve Kızıl kumkuşu (Calidris ferruginea) gibi neredeyse tehlike altındaki türler de havaalanı proje sahası çevresinde görülüyor,  dolayısıyla aynı tehditlerle karşı karşıyalar.

Uzak Doğu Çulluğu sayısı dünya çapında azalırken Cinco, WBCP üyelerinin Manila Koyu boyunca en geniş kıyısal sulak alana sahip bölge olan Bulacan’da bu sahil kuşundan binlercesini gözlemlediklerini söylüyor. Bu sulak alanın önemini vurgulayan Cinco, türleri çevrelerinde koruyabilmek adına bu bölgenin Ramsar alanı ilan edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Bulacan’ın sulak alanlarındaki göçmen kuşlar arasında tespit edilen, nesli tükenmekte olan bir Uzak Doğu çulluğu (Numenius madagascariensis) ken / Flickr

Wetlands International’dan Arne Jensen’a göre çevresinde beş şehir bulunan Manila Koyu, yoğun mevsim zamanında, %75’i göçmen kuşlardan oluşan, 200,000’den fazla su kuşuna ev sahipliği yapıyor. Manila Koyu’nda bulunan önemli sulak alanların çeyreğine denk gelen bir alan ise  Bulacan yetki sınırında.

Çevre Bakanlığı’ndan alınan verilere göre her yıl 32’si tehlikede ve 19’u neredeyse tehlikede olan türler olmak üzere, 50 milyondan fazla su kuşu dünyanın en büyük göçmen kuş uçuş güzergahı olan Doğu Asya – Avustralya Uçuş Rotası’nı kullanarak Filipinler’den geçiyor. Filipinler, yıllık göç mevsimi zamanında 80’den fazla türe ev sahipliği yapan uluslararası öneme sahip yedi belirli sulak alana ve Ramsar bölgesine sahip.

Cinco, Bulacan’daki gün doğumu ve batımlarının yüz binlerce kuşu çektiğini söylüyor, ki bu da alanın çevresel önemini kanıtlar nitelikte. Planlanan bu projelerinin kuşları yerinden ettiğini anlatan Cinco, “Elbette araziyi kullandığınızda kuşlar habitatlarını kaybediyor. Nereye gidecekler?” diye soruyor: “Taşınacakları aşikar fakat uçuş rotası üstündeki etkileri ne olacak?”

Makalenin İngilizce Orijinali

Kategori: Doğa