Doğa MücadelesiKazdağları GünlüğüManşetYerel

Kazdağları’nda talan bitmiyor

Haber: Elif Ünal

Kazdağları’nda protestolara sebep olan Alamos Gold şirketinin Kirazlı’da altın ve gümüş madeni için yaptığı doğa katliamının ardından, bu sefer de Koza şirketi maden çalışmalarına başladı.  Koza şirketi, açmak istediği Terziler-Serçiler altın ve gümüş madeni için sondaj çalışmalarına başladı, alanda binlerce ağaç kesildi.

Bu alan, Alamos Gold’un Kirazlı projesine sadece 10 km uzaklıkta bulunuyor. Çanakkale’nin içme suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı’na ise sadece 3.8 km mesafede. Alandaki çalışanlar ağaç kesiminin Orman Müdürlüğü tarafından yapıldığını söylüyor.

Fotoğraf: Kazdağları Kardeşliği

‘Kazdağları sistematik bir şekilde yok ediliyor’

Kirazlı’daki altın madeni için 120 gündür çadır nöbeti tutan eylemciler, bölgede yapılan ağaç kesiminin fotoğraflarını çekerek belgeledi.  Kazdağları Kardeşliği tarafından yapılan yazılı açıklamada “Çalışmalar sonucu oluşacak asit kaya drenajı, içme suyu barajının ağır metallerle kirlenmesi riskini yaratıyor ve Alamos Gold‘un Kirazlı’da yok ettiği yüz binlerce ağaca yenilerini ekliyor. Kazdağları sistematik bir şekilde yok edilmeye devam ediliyor” ifadeleri kullanıldı.

Fotoğraf: Kazdağları Kardeşliği

Pınar Bilir: Dağın coğrafyası değişecek

Çanakkale Kent Konseyi Çevre Meclisi Başkanı Pınar Bilir, Yeşil Gazete’ye verdiği demeçte şirketin ağaç kesimine yakın zamanda başladıklarını söyledi. Şirketin 2014 yılında aldığı Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu raporuna göre şirket alanda çıkartacağı gümüş ve altın madenlerinin işlenmesini burada gerçekleştirmeyecek, Bergama- Ovacık’taki işletmeye nakledecek.

Gene aynı rapora göre şirket, 1880 hektar için ruhsat alanına sahip ve 50 hektarlık alanda da açık ocak işletmeciliği yapacak. Alandan 534 bin ton altın ve gümüş cevheri çıkartılacağı belirtiliyor. Pınar Bilir, projenin detayları ve çevreye olası etkileri hakkında ise şu değerlendirmede bulundu:

4 milyon 608 bin ton da ekonomik olmayan kayaç çıkarılacak. Bunların hepsi içerisinde alüminyum, çinko ve kurşun gibi ağır metallerin var olduğu ve işletilemeyecek yan ürünler. O yüzden bunlar kayaç halinde bekletilecek ve bir yerden bir yere taşındıkları için dağın coğrafyasını tamamen değiştirecek.

Daha fazla ağaç kesimi gerçekleşecek

Bunun yanı sıra kaya drenajı ile burada bulunan baraj da etkilenecek. Bölgede barajın beslendiği birçok dere yatağı mevcut. Ayrıca gösterilen alanın yüzde 85’i orman arazisinde. Şimdilik sadece sondaj için kesim yaptılar ancak ilerleyen zamanda daha fazla ağaç kesimi gerçekleşecek.

155 şirkete ait 279 ruhsat verildi

Pınar Bilir, yalnızca Alamos Gold ve Koza şirketine karşı değil aynı anda bir çok şirkete karşı mücadele verdiklerini açıkladı. Daha önce CHP’li Fikret Şahin’in soru önergesini yanıtlayan Enerji Bakanı Fatih Dönmez, Kazdağları’nda ruhsat alan firma sayısının 44 değil, 155 olduğunu ve bunlara 279 ruhsat verildiğini bildirmişti. Projelerin içerisinde altın ve gümüş madenlerinin yanı sıra kurşun ve taş ocakları da yer alıyor.

Kurşun madeni altında baraj projesi

Bilir, Kazdağları’nda süren bir başka projenin ise Kumarlar Köyü’ne yapılan baraj olduğunu söyledi. Barajın inşaatını ise Kirazlı’daki altın ve gümüş madeni projesini üstlenen Doğu Biga Madencilik şirketinin anlaşmalı olduğu bir mühendislik şirketi gerçekleştiriyor. Çalışmanın Devlet Su İşleri (DSİ) ile birlikte yapıldığını söyleyen Bilir, protokol gereği bu barajdaki suyun içme, sulama ve Kirazlı’daki madene su sağlayacağını belirtti.

Baraj yapımı ile ilgili bir başka sorunun da barajın altında Akol şirketi tarafından işletilen kurşun madeni olması olduğunu söyleyen Bilir “Kirazlı’daki ÇED raporunda bu belirtilmemişti. ÇED’te olmayan bir durumun nasıl yapılabildiğini bilmiyoruz. Şirketin Kirazlı’daki ruhsatı durmuş olmasına rağmen baraj inşaatı hala devam ediyor. Ve alan hakkında bir ön çalışma yaptılar mı bu konuda bir bilgimiz yok. Biz de köyde bir çalışma yaparak burada yaşayan insanları durumun yaratacağı tehlike hakkında bilgilendiriyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Madencilik teşvikleri şirketleri çekiyor’

Kazdağları’nda eş zamanlı olarak birçok şirket tarafından sürdürülen projeleri değerlendiren Pınar Bilir şu değerlendirmede bulundu:

Madenciliğin teşviklerinin çok fazla olması, su ve alt yapı havzasına verilen teşviklerin şirketler için çok karlı olması sebebiyle şirketlere maliyeti çok az oluyor.  O yüzden şirketlerin buraya yönelmesi çok normal. Burada şirketin bir Türk firması olup olmamasının da önemi yok çünkü her hâlükârda kazanç şirketin olacak halkın değil.

Ben hükümeti bu teşviklere itenin Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik krize bağlı olduğunu düşünüyorum.  Çanakkale’nin 2017’de 4 milyar TL tarım geliri var. Kirazlı’da şirketin bırakacağı miktar 172 milyon lira. Karşılaştırılabilecek bir değer değil. Kültürel mirasa bir saygı yok. Kazdağları mitolojisi ve tarihiyle, yurt dışında ders kitaplarında okutulan bir dünya mirası. Hangi mantıkla yapıldığını ve arkada nasıl pazarlıklar döndüğünü bilemiyorum.