Doğa MücadelesiEkolojiEkolojik YaşamManşet

Ilısu’da su tutuluyor: Mezopotamya’nın ilk antik liman kenti baraj sularına gömüldü

Dicle ve Botan vadilerini sular altında bırakacak Ilısu Barajı’nda tüm tepkilere rağmen su tutma işlemi devam ediyor.

Hasankeyf’i de içine alan Dicle ve Botan vadilerini sular altında bırakacak Ilısu Barajı’nda su tutma işlemi devam ediyor. Her iki vadi boyunca binlerce yılık tarihi eserler, höyükler, binlerce mağara, binlerce dekarlık mera ile ekili alanın yanı sıra 199 yerleşim yeri su altında kalacak. Bu tarihi yerlerden biri olan ve Dicle Nehri ile Botan Nehri’nin kesiştiği Siirt‘in Kurtalan ilçesi Çattepe köyünde bulunan antik Tel-Fafan Antik Liman Kenti sular altında bırakıldı.

Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre, iki nehrin kesiştiği noktada bulunan Çattepe Köyü, baraj nedeni ile yükselen sular altında kaldı. Köyün bir kısmı sular altında kalırken, suyun çevrelediği köyün yüksek olan tepesi de ada şekline dönüştü. Köyde son yıllarda başlatılan kazı çalışmalarında, Milattan Önce (MÖ) 2 bin yıllarında kurulduğu tahmin edilen Tel-Fafan Antik Liman Kenti’nin kimi kalıntıları yerinden çıkarıldı. Antik kentte yapılan kazı çalışmaları ile birlikte Tunç Çağı‘na ait kimi kalıntılar bulundu. Bulunan kalıntılar ile birlikte antik limanın tarihi MÖ 5 bin yıllarına kadar gidiyor. Uzmanlar ve bölge halkının anlatımlarına göre, kentin yedi katmanlı olduğu ve yeterince çalışma yapılması durumunda kent tarihinin 12 bin yılı da geçeceği belirtiliyor. Kent tarihinin Hasankeyf ile bağlantılı olabileceğini söyleyen kimi uzmanlar da bunu Dicle üzerinde bir dönem yapılan ticaretle açıklıyor.

Tel-Fafan antik liman kentinde ortaya çıkan kimi bulgularda Roma İmparatorluğu’nun yanı sıra Uruk Dönemi’nden de bulgulara ulaşılmasının yanı sıra Siirt’teki Başur Höyük ve Mezopotamya Niniveh 5 Dönemi kapları ile yakın benzerlik gösterdiği tespit edilmişti.

“Burada insanlar sürekli göç yaşıyor”

Bölgedeki yurttaşlardan Orhan Kavut, tarihi kente kazı çalışmalarının tam anlamıyla yapılmadığını söyledi. Açılan davaların halen sürdüğünü belirten Kavut “Biz istemedik ama devlet kamulaştırma ile topraklarımızı zorla elimizden aldı” dedi.

’12 bin yıllık Hasankeyf’i yaşatalım, Ilısu Barajı’nı durduralım’

Baraj için su tutma işlemleri devam ederken Armanç Kerboranî İyi Dilekler Grubu’nun sanatçıları, dün tarihi Hasankeyf ve Dicle Vadisi için acil çağrı yaparak Paris’teki UNESCO merkezi önünde bir performans sergiledi. Protesto etkinliğinde üzerinde Hasankeyf motifleri resimlenmiş sanatçılardan biri,  kendisini UNESCO’nun kapısına zincirledi. Juan-Golan Elibeg ve Aurélie Gerardin ile onlara destek veren Ercan Ayboga, Thomas Sino ve Antoine Heraly‘den oluşan grup, daha önce de Paris‘teki Louvre Müzesi, Berlin’deki Bergama Müzesi ve Vatikan’da da birer performans sergilemişti.

Armanç Kerboranî İyi Dilekler Grubu, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)’dan vahim risk altında bulunan antik kent Hasankeyf için acil harekete geçmesini; basın ile kamuoyundan duyarlılık talep etti.