İklim KriziManşet

Dorian Amerika’ya ulaştı

Dorian Kasırga’sı Bahamalar’dan sonra ABD’yi vurdu. Bahamalar’da 23’den fazla kişinin ölümüne sebep olan kasırga, Güney Carolina’dan sonra Florida’ya doğru ilerliyor. Uzmanlar, kasırgasının alışılmıştan yavaş ilerlemesinin iklim değişikliğiyle olan ilişkisine işaret ediyor.

Bahamalar’da büyük bir yıkıma neden olan Dorian Kasırgası Amerika’nın doğu kıyılarında etkili oluyor. Kasırga özellikle Güney Carolina ve Kuzey Carolina eyaletlerinde etkisini gösteriyor.

VOA’nın haberine göre, Güney Carolina’nın Charleston kenti kasırgadan en fazla etkilenen kent konumunda. Kentin bazı bölgelerinde su baskınları oluştu. Yoğun yağış ve sert rüzgar bölgede etkili oluyor. Dorian’ın Güney Carolina eyaletinin 100 km açığında kuzeye doğru ilerlediği belirtiliyor.

Bir ara 2 seviyesine düşen kasırga yeniden 3 seviyesine yükseldi. Özellikle  Charleston kenti kasırganın etkilerini yoğun şekilde hissediyor.  Yetkililer kasırganın can kaybına yol açabilecek sellere neden olabileceğini kaydediyor. Charleston sokaklarının boş olduğu da bölgeden gelen bilgiler arasında. Kentte onlarca barınak açıldı. Dünden itibaren halkın bir bölümü bu barınaklara yerleşmeye başlamıştı. Kent merkezinde dükkanlar ve restoranlar vitrinlerini tahtalarla ve metal plakalarla güçlendirdi. Ulusal Meteoroloji Dairesi, Charleston limanına astığı projeksiyon haritasında liman civarında suların 3,1 metre yükseleceğini öngördü. Daha önce 1989’daki Hugo kasırgası sırasında liman suları 4 metreyle en yüksek seviyesine çıkmıştı.

Kasırga Kuzey ve Güney Carolina’da hortumlara da neden oluyor.

Florida, Kuzey Carolina, Güney Carolina ve Georgia eyaletlerinde yaklaşık 2,5 milyon kişi için tahliye emri bulunuyor. Georgia, Kuzey ve Güney Carolina eyaletlerinde 185 bin ev ve işyerine elektrik verilemediği belirtiliyor. Kasırganın şiddetini azaltarak kuzeye doğru yoluna devam etmesi bekleniyor.

Virginia eyaletindeki donanma üssünde bulunan savaş gemilerinin kasırgadan etkilenmemesi için denize açılmaları emri verildi. Duke Enerji Şirketi, fırtınanın Güney ve Kuzey Carolina eyaletlerinde 700 bin kadar elektrik kesintisine neden olmasını beklediğini açıkladı. Georgia Valisi Brian Kemp eyalete bağlı adalarla iletişimin kesilmesinden büyük kaygı duyduklarını aktardı.

Kuzey Carolina’da ise 85 yaşında bir kişi evini kasırga için hazırlarken merdivenden düşerek hayatını kaybetti. Vali Roy Cooper suların ani yükselmesi ve sel baskınlarına karşı uyardı.

Federal Acil Durum Dairesi (FEMA) başkan vekili Peter Gaynor 4 bin federal acil durum çalışanı, 6 bin Ulusal Muhafız ve 40 bin inşaat işçisinin ihtiyaç halinde müdahale etmek üzere teyakkuzda olduklarını bildirdi.

Dorian kasırgası, 5’inci kategoride vurduğu Bahamalar’da 23’den fazla kişinin ölümüne neden oldu. Arama kurtarma çalışmalarının devam ettiği Bahamalar’da ölü sayısının artmasından endişe duyuluyor.

Bahamalar’da bilanço kötüleşiyor

Bahamalar’da ise en az 23 kişinin ölümüne neden olan kasırga sonrası 70 bin insanın gıda ve temiz içme suyu gibi acil insani yardıma ihtiyacı olduğu belirtildi.  Bahamalar’da yapılan ön keşifte kasırganın yarattığı hasar ve kayıpların toplamının 7 milyar dolar olduğu açıklandı.

Kasırga sonrası yardım faaliyetlerinin sürdüğü Bahamalarda kasırganın etkili olduğu bölgelerde toplam ölü sayısı yetkililer tarafından 23 olarak açıklandı ama bu rakamın yükselebileceği belirtiliyor. Kasırganın yerle bir ettiği Abaco Adaları‘na 200 ceset torbası ve cenazelerle ilgilenecek ekipler gönderildi. Yetkililer, Abaco Adaları ve Büyük Bahama’da yüzlerce ve büyük ihtimal binlerce kişinin hala kayıp olduğunu söylüyor.

BM sekiz ton gıda gönderecek

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric de, günlük basın brifinginde, BM’nin Bahamalar’a sekiz ton gıda yardımında bulunacağını söyledi.  Dujarric, Dünya Gıda Programı‘nın ayrıca acil durum müdahale ekipleriyle bağlantı sağlanabilmesi için uydu ekipmanları göndereceğini ifade etti.

BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mark Lowcock, kasırganın ardından ziyaret ettiği Bahamalar’da 70 bin kişinin acil gıda ve temiz içme suyuna ihtiyaç duyduğunu bildirmişti.

‘Doğal bir sürecin ürününe benzemiyor’ 

Uzmanlar Dorian kasırgasının alışılmıştan yavaş ilerlemesinin iklim değişikliğiyle olan ilişkisine işaret ediyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nden (NOAA) kasırga uzmanı Jim Kossin, fırtınalar söz konusu olduğunda tropikler ve orta enlemlerde ortaya çıkan farklı mekanizmaların olduğunu ancak en basit şekliyle küresel ısınmanın küresel atmosferik sirkülasyonu yavaşlattığını söyledi.

Bilim insanlarının, rüzgarların yavaşlamasının kısmen Kuzey Kutbu’nun hızlı bir şekilde ısınmasına bağlı olduğunu düşündüğünü kaydeden Kossin, Kuzey Kutbu ve Ekvator arasındaki zıt sıcaklıkların, rüzgarların belirleyici faktörü olduğunu;  kutbun alt enlemlere kıyasla daha hızlı ısınıyor olmasının bu zıtlığı daha da artırıp rüzgarların hızını etkilediğini anlattı. Kossin ayrıca bu kasırgaların doğal bir sürecin ürünü olmadığını gösteren birçok somut kanıt olduğunun altını da çizdi.

Kossin 2018’de yazdığı bir makalede, tropikal siklonlardaki artışın küresel bir trend olduğunu vurgulamıştı: “Siklonların büyüklüğünün bölgeye göre değişiklik göstereceğini ancak genel olarak insan kaynaklı emisyonlar sebebiyle atmosferik sirkülasyonda beklenen değişiklikler tutarlılık gösteriyor”.

 

Kategori: İklim Krizi