Büyük Set Resifi’nin durumu ‘kritik’

Barındırdığı binlerce türle dünyadaki yaşamı destekleyen Büyük Set Resifi, 2016 ve 2017’deki ‘ağarma’ olayları sonucunda canlılığının yarıya yakın kısmını kaybetti. Bilim insanları uyardı: İklim değişikliğine yönelik küresel adım atılmalı.

Avustralya’daki Büyük Set Resifi’nin gelecek görünümünün küresel ısınma ve bölgesel kirlilik nedeniyle “kötü”den “çok kötü” duruma gerileyerek “kritik seviyeye” ulaştığını ortaya koyan yeni bir resmi rapor yayımlandı. Beş yıllık ‘Büyük Set Resifi Görünümü 2019 Raporu’na göre, bu doğa harikasına uzun vadeli tehdit oluşturan küresel iklim kriziyle birlikte resifin geleceğini kurtarmak için acilen ulusal ve uluslararası adımlar atılması gerekiyor.

Okyanuslarda yaşayan canlıların en büyük yaşam alanının giderek bozulması; kaplumbağaların, balıkların ve deniz kuşlarının doğal yaşam alanlarının büyük ölçüde zarar görmesiyle sonuçlandı. 2016 ve 2017 yıllarında mercanların peş peşe ağarması, küresel ısınmanın deniz sıcaklık dalgalarını artırmasıyla yaklaşık 345 bin 500 kilometrekarelik yapının yarısının ölmesine yol açtı.

Independent’te yer alan ve “mevcut küresel ısınma hızı gelecek nesiller için sağlıklı bir resifin bırakılmasına izin vermeyecek” yazan raporda “resifin uzun vadeli geleceğini iyileştirme fırsatının şu anda mevcut olduğu” vurgulandı. Raporun yazarları “Resif ekosisteminin ve mirasın bozulmasını yavaşlatmak ve iyileştirmeyi desteklemek noktasında iklim değişikliğini ele almak maksadıyla ciddi küresel eylemlerde bulunmak; son derece önemli. Bu tür adımlar resifte ve havzasında yerel yönetimlerin etkisini büyük ölçüde artıracak ve tamamlayacak dedi.

Rapor, Avustralya’daki sera gazı salımının son 7 yıldaki en yüksek seviyesine çıktığı zamanda yayımlandı.

Resifin karşı karşıya olduğu diğer büyük tehditler arasında kıyı bölgesinin gelişimi, tarıma bağlı çevre kirliliği ve yasa dışı balık avcılığı da bulunuyor. Rapor, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Büyük Set Resifi’nin görmeye devam ettiği zarar ve bozulmayı gözler önüne seren üçüncü belge. Son yıllarda öldürülen veya şiddetle ağaran mercanların gördüğü zarar da raporda ele alınan konular arasında.

UNESCO’nun ‘tehlike altındakiler’ listesine girebilir

Büyük Set Resifi Deniz Parkı Otoritesi Başkanı Ian Poiner “Etkilerin zaman içerisinde ve genişleyen bir alanda birikmesi, buranın resife bağımlı topluluklar ve endüstrilerin etkileriyle verdiği zararlardan kurtulma kabiliyetini azaltıyor. Büyük Set Resifi’nin genel görünümü çok kötü” diye konuştu. .

Parkın baş bilim insanı David Wachenfeld de yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Deniz sıcaklıklarının kademeli artması ve denizlerdeki sıcak dalgalar gibi aşırı durumlar resife bir bütün olarak en hızlı zarar veren tehditleri ve en büyük riski teşkil ediyor. İklim değişikliğine yönelik küresel adım atılması kritik. BM Dünya Miras Komitesi 2017’de mercan ağarma hadiseleri hakkındaki endişelerini dile getirmişti. Bu son yayımlanan rapora göre, resif önümüzdeki yıl UNESCO tarafından ‘tehlike altındakiler’ listesine dahil edilebilir.”

Avustralya Çevre Bakanı Sussan Ley ise son yıllardaki tufan ve mercan ağarma hadiselerinin yol açtığı zarardan sonra resifin durumundaki gerileme karşısında şaşkın olmadığını söyledi. Hükümetin “dünyaca önemli resifte direnç çalışmaları yaptığını” belirten Ley, ülkesinin Paris Anlaşması’nda belirttiği gibi sera gazı salımını da yüzde 26 gerileterek 2030’a kadar 2005’teki yüzde 28 azaltma taahhütüne bağlı kaldığını söyledi. Ley “Buranın dünyadaki en iyi yönetilen resif olduğunun altını çizmek isterim” ifadelerini kullandı.

Sydney Morning Herald’a “Büyük Set Resifi ölmedi… çok yaşa resif” (The Great Barrier Reef is not dead…long live the reef” başlığıyla görüş yazısı yazan Ley şunları söyledi: “Küresel ısınmadan dolayı resifin öldüğünü duyurmadığımız sürece mutlu olmayacaklar var. Tıpkı olağan dışı hiçbir şeyin olmadığını iddia etmek isteyenler gibi.