ManşetTürkiyeUncategorized

Wikipedia dosyası AİHM gündeminde

Yüksek Mahkeme, siteye erişimi yasaklayan Türk hükümetine yasağın AİHS ile uyumlu olduğunu kanıtlaması için ekim ayı sonuna kadar süre verdi. Kararda, AYM’nin yapılan başvuruyu iki yıldır sonuçlandırmadığına da dikkat çekilerek, ‘etkin iç hukuk yolu’ olup olmadığı sorgulanıyor.

AİHM, Wikimedia Vakfı’nın Ankara’ya karşı dava başvurusu dosyasını hızlandırılmış prosedürle işleme koydu. Strasbourg’daki Mahkeme, Wikipedia’ya Türkiye’de getirilen erişim yasağının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile uyumlu olduğunu kanıtlaması için Türk hükümetine 31 Ekim 2019’a kadar süre verdi. Mahkeme temmuz başında aldığı ve bu hafta kamuoyuyla paylaşılan bir kararla, Wikipedia adına ABD merkezli Wikimedia Vakfı (Wikimedia Foundation, INC.) tarafından Ankara’ya karşı dava açmak için 29 Nisan 2019 tarihinde yapılan başvuruyla ilgili olarak Türk hükümeti ve davacı tarafa sorular yöneltti.

Deutshe Welle’nin haberine göre, AİHM’in soruları arasında Wikipedia’nın Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) 2017 yılında yaptığı bireysel başvurunun akıbeti de bulunuyor. Mahkeme, iki yıldır başvuruyu sonuçlandırmayan AYM’nin bireysel haklar alanında “etkin iç hukuk yolu” olup olmadığı konusunda taraflardan görüş istedi. Dava başvurusunun bu boyutu AİHM’nin AYM’ye bakışı açısından kritik öneme sahip.

Wikipedia’nın tamamına getirilen erişim yasağının AİHS’in ifade özgürlüğüyle ilgili maddesine uyumlu olup olmadığını sorgulayan AİHM, ihtilaf konusu yasak tedbirinin “meşruluğu”, “zorunlu bir sosyal ihtiyaca karşılık gelip gelmediği” ve “hedeflenen meşru amaçlarla orantılılığı” hakkında da taraflardan görüş talep etti.

İnternet Kanunu ve AİHS

Taraflara yönelttiği sorularda 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun AİHS ile uyumlu olup olmadığı sorusu da yer aldı; kanunun uygulanışını gözden geçirmek amacıyla halihazırda erişimi yasaklanmış URL ve internet sitelerinin sayısı hakkında Türk hükümetinden bilgi istedi. Taraflardan gelecek yanıtlara göre davayı esastan görecek olan AİHM, gerekli görmesi halinde Strasbourg’da bir de duruşma düzenleyecek.

‘Bu, güç suistimallerini sınırlandırma davası’

Wikipedia’nın (Vikipedi) çevrimiçi tüm yayınlarına erişim, “Türkiye’yi çeşitli terör gruplarıyla aynı düzlemde ve iş birliği halinde göstermeye çalışan içerikler” nedeniyle BTK tarafından 29 Nisan 2017 tarihinde engellenmişti. Wikipedia’nın bağlı bulunduğu Wikimedia Vakfı, 5 Mayıs 2017 tarihinde Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak yasağa itiraz etmiş, ancak itiraz “iki ayrı URL adresinde bulunan içerikten dolayı” reddedilmişti.

AİHM’nin kararını memnuniyetle karşılayan Wikipedia kurucusu Jimmy Wales, konuya ilişkin açıklamasında, “Bu dava, güç suistimallerini sınırlama ve hükümetlerin vatandaşlarının bilgiye erişimini kısıtlama yeteneğini sınırlamak için bir emsal oluşturma potansiyeli taşıyor” dedi.

Wikimedia Vakfı verilerine göre, Wikipedia günümüzde “saniyede 6 bin kez okunuyor ve içeriği dünya genelinde 250 binden fazla gönüllüden oluşan bir topluluk tarafından günlük olarak düzenleniyor, geliştiriliyor ve münazara ediliyor”. Bu maddelerin “yüzde 85’inden fazlasının İngilizce dışındaki dillerde yazılı” olduğunu belirten Vakıf, Türkçe 300 binden fazla madde bulunduğunu söylüyor.

Kategori: Manşet