Alpu termik santral ihalesi yedinci denemeden sonra iptal edildi

Eskişehir’in Alpu ilçesindeki verimli tarım arazileri üzerine kurulmak istenen termik santral ihalesi iptal edildi. Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, gelişmeyi “Gözümüz aydın Eskişehir” anonsuyla duyurdu. Alpu Ovası’na kurulması planlanan kömürlü termik santrale yöre halkı ve çevre örgütlerinin büyük tepkisi vardı. Daha önce de defalarca ertelenen ihale süreci bu kez iptal edildi.

Kazım Kurt, sosyal medya hesaplarından gelişmeyi şöyle duyurdu: “Gözümüz aydın Eskişehir! ‪İç Anadolu’nun en verimli tarım arazilerinden biri olan Alpu Ovamıza kurulması planlanan kömürlü termik santral ihalesi bir kez daha iptal edildi. ‪Havamıza, suyumuza, toprağımıza ve yurttaşlarımıza büyük zararı olacak bu projenin tamamen iptal edilmesi için hukuk mücadelemize sonuna kadar devam edeceğiz. #EskişehirKıymetlidir  #TermikSantraleHayır”

Süreci başından itibaren takip eden TEMA Vakfı’nın sosyal medya hesabından da “Eskişehir Alpu Termik Santrali ihalesi 7 kez ertelendikten sonra iptal edildi. Yeni bir ihale için hazırlık yok. Çok sevinçliyiz” ifadeleri paylaşıldı.

Verilen tüm izin ve işlemler hakkında dava açılan proje, döviz üzerinden alım garantisiyle özel sektöre devredilecekti.

Ataç: Önemli bir tarım, kültür ve su havzası alanı

Öncelikle projenin yer seçimindeki hatalara değinen TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, planlanan termik santralin yeri ile ilgili  şunları söylemişti: “Proje yer seçimi olarak iki temel yanlışı barındırıyor; birincisi Alpu Ovası’nın “büyük ova” olması ikincisi de maden sahası içinde 1. derece arkeolojik sit alanları bulunmasıdır. Diğer yandan bölge için önemli bir simge olan, 5.000 yıldır bilinen ve kullanılan lüle taşının rezervlerinin büyük bölümü Eskişehir sınırları içinde bulunuyor. Projenin kül depolama sahalarının yapılacağı bölgede lüle taşı rezervleri var. Önemli bir kültür mirasımızı kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyayız. Ayrıca bu bölge su varlıkları açısından da kırılgan özellikler gösteriyor. Buna rağmen termik santral gibi çok büyük miktarlarda su tüketen bir projenin burada yapılması planlanıyor. Bu durumun su varlıklarına ciddi tehdit oluşturacağını düşünüyoruz dedi.

Bakanlar Kurulu “büyük ova” ilan etti, Enerji Bakanlığı termik santral önerdi

TEMA’nın verdiği bilgilere göre, termik santralin planlandığı ve kömür madeninin çıkarılacağı alan, tarımsal potansiyeli nedeniyle Bakanlar Kurulu’nun “büyük ova” yani “tarımsal sit” ilan ettiği Alpu Ovası’nın içinde. Bakanlar Kurulu kararına göre, tarımdan başka faaliyet yapılmaması gereken ovada iki tarımsal sulama yatırımı başlamış durumda. Toplam 1.500 hektarlık alanın sulamaya açılması anlamına gelen bu yatırım her sene 6 milyon TL’lik ek tarımsal gelir ve 3.000 kişiye tarımsal istihdam anlamına geliyor. Buna karşılık, söz konusu termik santral projesi bu sulama projelerinin hepsini atıl hale getirecekti.  Yedi köyün yer altı suyu sulama kooperatiflerine ait yatırımları termik santral projesi nedeniyle zarar görecekti ve derin su kuyuları ve bu sulara bağlı tarımsal faaliyetler etkilenecekti.

Toprak Koruma Kurulu yönetmeliği değiştirildi

Önerilen termik santral projesi tarım alanı üzerinde olduğu için Eskişehir İl Toprak Koruma Kurulu’nun (TTK) sahanın tarım dışına çıkarılması için izin vermesi gerekiyordu. 2 Ocak 2018 tarihinde toplanan kurulda Elektrik Üretim A.Ş.’nin (EÜAŞ) tarım dışına çıkarma talebi, kurulda nitelikli çoğunluk sağlanamadığı için reddedildi. Aynı ay içinde TKK’da karar alma süreçlerini düzenleyen yönetmelik değiştirildi ve “kamunun enerji ve ulaşım projeleri” için kabul sayısı için toplantı salt çoğunluğu yeterli hale getirildi. 30 Ocak’ta EÜAŞ tekrar bu alanı tarım dışına çıkarma talebi yaptı ve karar salt çoğunlukla kabul edildi.

Termik santralden üretilecek elektrik maliyetli

Termik santral ve kömür madenciliği projesinin tüm izin süreçleri Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın elektrik şirketi EÜAŞ tarafından yürütüldü. Ancak proje özelleştirme kapsamına alındı. Santralin 15 sene boyunca üreteceği elektriği piyasa fiyatlarının üstünde bir fiyat ile Bakanlık satın alacaktı. Kamu projesi gibi gözüken bu proje aslında bir özel sektör projesi.  Diğer yandan kömürden üretilen elektriğin fiyatı, sağlık, çevre, iklim maliyetleri ve yatırım maliyetleri nedeniyle yükseldi. Güneşten üretilen elektriğin birim fiyatı 2,99 dolar cent düzeylerindeyken kömür için bu fiyat 6,04 dolar cent seviyelerinde.  Piyasadaki elektrik fiyatları ise 2,8 – 3 dolar cent civarında.