Hafta SonuKöşe YazılarıManşetYazarlar

Gelecekte tarım/Ben ne yapabilirim? – Hakan Ozan Erzincanlı

(Bu yazıyı özellikle 20 yaş altı arkadaşlarımıza hitaben yazıyorum. O sebeple konuları olabildiğince basit ve sebebinden ziyade çözümünü içerecek şekilde; 10 yaşındaki bir arkadaşımızın anlayabileceği gibi ve ona hitap edermiş gibi sunmaya çalışacağım.)

2030’da aç kalacak mıyız?

İlk olarak gıdayı doğru tanımlamamız gerekiyor. Gıda, vücudumuzun metabolik aktivitelerini gerçekleştirebilmek, daha basitleştirmek gerekirse yaşamak için yediği ve içtiği şeylerdir.

Yani bir gıda vücudumuza girer. Vücudumuzun ihtiyacı olan doğru şeyleri içeriyorsa orada bizi büyüten, mutlu eden işler yapar ve çıkar. Bu iyi gıdadır. Vücudu rahatsız edecek, onun ihtiyaçlarını karşılamayan bir şey tüketirsek bu da beslenmektir, ama açlığı önlemez. Bizim sağlığımızı dolayısıyla mutluluğumuzu arttırmaz.

Gıdamız en büyük oranda hava, sonra su ve sonra da katı maddelerden oluşur. Bu katı maddelerin büyük kısmı organik madde ve küçük bir kısmı da organik olmayan maddelerdir.

Gıda ve tarım ile ilgili şu an en büyük iki sorun, vücudumuza giren gıdaların temiz olması ve vücudumuzdan çıkan şeylerin (atıkların) bizim yeni gıdalar üretmemizi sağlayabilmesidir.

Hava

En büyük gıda kaynağımız olan hava kirleniyor. 2030 yılında bol ağaçlı, az motorlu bir bölgede yaşamak bu en temel gıda açısından sizleri şanslı bir konuma sokar. Gelin görün ki havadaki karbon artışını engelleyemiyoruz. Havamızda olması gerekenden fazla karbon var. Bu karbon petrol, kömür gibi yakıtları çıkarıp yıllarca yakmamızdan dolayı ortaya çıktı. Daha detaylı bilgiler almak isterseniz https://www.co2.earth/  adresli siteyi buldum ilk aramada. Siteyi açtığınızda o ilk ekranda şu anda 413,5 ppm değeri var. “İyi hava” 280 ppm civarı olmalı, çünkü dünyada insanın var olduğu zamanın çok büyük kısmında böyle imiş. Ama 350 bile şu anda hayal gibi… 2030’ da sayının düşeceğine dair bugün itibarı ile olumlu bir gelişme maalesef yok.

Dolayısıyla havadaki karbonu düşüremiyorsak, vücudumuzu buna alıştırmaya çalışmak şu anda yapılabilecek en etkin şey. Aerobik, yani bol oksijen tüketen sporlar yapın. Bu, hem oksijen açlığında (veya karbon çokluğunda) vücudunuzun açlığını tolere etmeyi sağlar hem de hazır hala karbon çok yüksek değilken havadan faydalanmanıza yarar.

Su

Size su ile ilgili de olumlu bir tablo çizemeyeceğim. Kısaca diğer gıda bileşenlerinde de olduğu gibi su yakından gelmeli, kolay ulaşılabilir olmalı, mümkünse bir kere buharlaşmış-donmuş ve sıvılaşmış olmalı (doğal su kaynakları doğal olarak böyledir). Umarım 2030 yılında tüm canlılar bu kalitede suya ulaşabilirler.

Katı madde

Gıdanın katı madde bileşeni bildiğiniz ekmek, salata, meyve gibi şeylerdir. Bunların da büyük kısmı hava ve sudur. Mesela 1 kiloluk taze bir salatalığı kurutsanız size yaklaşık 30 gram katı madde kalır. Gerisi sudur.

Dolayısı ile katı gıda ile su da alabilirsiniz. Eğer gıdanız iyi ise, bunun suyu da iyi bir sudur.

İyi gıda

İyi gıda hakkında 2013 yılında, bir makalemde 23 madde tanımlamıştım. Onları buraya ekliyorum.

İyi Gıdanın Ana İlkeleri:

1- İyi gıda, az işlem görür.

2- İyi gıda çiğdir.

3- İyi gıda, tazedir.

4- İyi gıda, tüketicisi tarafından hasat edilip tüketilir hale getirilebilir.

5- İyi gıda çoğunlukla bitkiseldir.

6- İyi gıda, yapay kimyasallar içermez.

7- İyi gıda rafine un, şeker ve tuz içermez.

8- İyi gıda hızlı hazırlanamaz ve tüketilemez.

9- İyi gıda, yetiştirildiği yere yakın yerde tüketilir.

10- İyi gıda, diş çürütmez.

11- İyi gıda, iyi sindirilir.

12- İyi gıda, çabuk bozulur.

13- İyi gıda, paylaşılır.

14- İyi gıda, tok tutar.

15- İyi gıdanın üretimi sırasında doğa zarar görmez.

16- İyi gıda, köy kökenlidir.

17- İyi gıdanın hikayesi vardır.

18- İyi gıdanın ustası vardır.

19- İyi gıda, şişmanlatmaz.

20- İyi gıdanın atıkları, hayvanları ya da toprağı besler.

21- İyi gıda, pazarlanmaz.

22- İyi gıda, fabrikadan çıkmaz.

23- İyi gıda, zengin etmez.

Sonsöz ve öneriler:

Açıkçası 2030 yılında açlığın önlenebileceği, herkesin yeterli ve dengeli beslenebileceği bir dünya öngöremiyoruz. Benim açlıktan sakınabilmek için genç arkadaşlara önerilerim şunlar:

  • Aerobik kapasitenizi geliştiren bir sporu/faaliyeti düzenli olarak yapın.
  • Canlı bilim öğrenin. Gelecekte mantar, böcek ve yosun yetiştirmeyi bilmek de en az geleneksel bitkisel ve hayvansal üretimi bilmek kadar önemli olacak.
  • Ev ekonomisi dersleri alın. Eskiden Ziraat fakültelerinde ev ekonomisi bölümleri vardı ancak kapandı. Umarım yeniden açılırlar. Ev ekonomisi dersleri, sınırlı kaynakları ev içerisinde etkin dönüştürmeyi sağlar, kendi kendine yeterlilik becerilerimizi arttırır.
  • İzcilik öğrenin, doğayı keşfedin. Bir zamanlar izcilik önemli ve keyifli, çok kişinin katıldığı bir aktivite idi. Bir süredir ortadan kayboldu. Gelecekte, içerisindeki militarist ögelerden mümkün mertebe arınmış izcilik bilgileri önemli ve en az bugün olduğu kadar gerekli olacak sanıyorum.
  • Bir dili çok iyi öğrenin ve üniversite eğitimi alın. Gelecekte en önemli becerilerden biri iyi bilgiyi seçmek ve ondan yararlanmak olacak. Bu konuda kullandığımız en iyi araç hala diller ve 2030’ a kadar bunda bir değişiklik olacağını sanmıyorum. En az bir dili çok iyi öğrenmek ve herhangi bir konuda uzmanlık tahsil etmek, o dili etkin kullanabilmek için önemli. Bir meslek edinmeyi önemsemiyorsanız bile ilgilendiğiniz, tercihen bitirmesi kolay olmayan bir konuda üniversite eğitimi alın. Bu zorlanma dile, kelimelere hakim olmanızı sağlayacak ve yoğun bilgi akışının kontrolünde doğru veriyi etkin kullanabilmek için size büyük destek olacak.

Bol  şans!

(Yeşil Gazete) 

Kategori: Hafta Sonu