Seçim bitti, tanzim gitti: Gıda fiyatlarında patlama

Birleşik Kamu-İş’in raporuna göre, nisan ayında gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 6,22 oranında arttı. Yıllık artış ise yüzde 58,99.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın, Ankara’daki pazar ve marketlerden düzenli olarak derlediği fiyatları esas alarak yaptığı ‘halkın enflasyonu’ araştırmasının nisan ayı sonuçları açıklandı. Rapora göre tüketim harcamaları araştırmaları en yoksul yüzde 10’luk kesimin harcadığı her 100 liranın 31 lirasını gıda için kullandığını gösteriyor. Bu rakam en zenginler için 13 TL. Yani zenginler her 100 TL’lik harcamalarının 13 lirasını gıdaya ayırıyor.

Raporda şu ifadelere yer verildi: “İktidarın seçim öncesinde, “tanzim satış, depo baskını, gümrüksüz ithalat” gibi yöntemlerle baskılamaya çalıştığı gıda fiyatlarında seçimin bitmesiyle birlikte tam bir patlama yaşandı. Nisanda gıda fiyatları bir önceki aya göre ortalama yüzde 6,22 oranında artış kaydetti. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 58,99’a kadar çıktı.”

Rapordan bazı başlıklar şöyle:

-Türkiye’deki aileler gıda için harcadıkları her 100 liranın 17,9 lirasını pirinç, ekmek, bulgur, buğday unu, makarna ve şehriye gibi ürünlere harcıyor. Diğer ülkelere göre miktar olarak çok az tüketilmesine rağmen, yüksek fiyatlar nedeniyle et ve balık için yapılan harcamalar,  gıda harcamalarının yüzde 22,4’ünü oluşturuyor. Süt, peynir, tereyağı ve diğer süt ürünleri ile yumurtanın gıda harcamaları içerisindeki payı ise yüzde 13,4. Türkiye’de gıda için harcanan her 100 liranın 5,5 lirası tereyağı dışındaki yağlara,10,8 lirası meyveye, 15,1 lirası sebzeye, 6,1 lirası şeker, reçel, bal gibi gıda ürünlerine, 3,1 lirası çay ve kahveye, 3,6 lirası alkolsüz içeceklere, 2,2 lirası ise diğer gıda maddelerine ayrılıyor.

-Yoksullar gıda harcamalarının büyük bölümünü ekmek, tahıl ve sebzeye ayırırken, zenginlerin gıda harcamalarının büyük bölümünü et, balık ve deniz ürünleri oluşturuyor.

-Nisanda, ekmek, un, bulgur, pirinç, makarna fiyatlarında bir önceki aya göre yüzde 0,75 oranında artış yaşanırken, et-balık harcamalarında ise hem kırmızı, hem beyaz et hem de balık fiyatlarına bağlı olarak yüzde 13,28 gibi oldukça yüksek oranda artış gözlendi.

-Nisanda süt ve süt ürünleri ile yumurta harcamaları yüzde 1,91 oranında artarken, katı ve sıvı yağ fiyatlarında yüzde 2,07 oranında azalış yaşandı.

-Meyve harcamalarının yüzde 1,09 oranında azaldığı nisan ayında sebze harcamalarında ise bir önceki aya göre yüzde 17,25 oranında artış kaydedildi. Sebze fiyatlarında yine patates ve kuru soğan gibi ürünlerde yaşanan fiyat artışları belirleyici oldu.

-Bakliyat fiyatları yüzde 0,26 oranında artarken, salça, zeytin, bal, çay tuz ve benzeri gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatlarında da yüzde 3,85 oranında artış oldu.

İlk dört ay artış yüzde 23,55

Yılın ilk dört ayında gıda fiyatlarında toplam yüzde 23,55 oranında yükseliş yaşandı. Geçen yılın aralık ayına göre ekmek, un, bulgur vb. gıda ürünlerinin fiyatları yüzde 4,69, et ve balık fiyatları yüzde 9,1 oranında arttı. Süt ve süt ürünlerinin fiyatlarında yüzde 24,15, meyve fiyatlarında yüzde 31,06, sebze fiyatlarında yüzde 77,02, bakliyat fiyatlarında yüzde 1,06 artış oldu. Yağ fiyatlarının yüzde 0,23 oranında azaldığı bu dönemde, diğer gıda fiyatlarında ise yüzde 9,66 oranında yükseliş yaşandı.

Gıda harcamalarında bir önceki yılın aynı ayına göre (Nisan 2018) göre ise yüzde 58,99 oranında artış gözlendi.