Sudan’da halk darbecilerin yasaklarına uymuyor

Sudan’da göstericiler, darbe yaparak Ömer el Beşir’i iktidardan indiren Askeri Geçiş Konseyi’nin de aynı rejimin bir parçası olduğunu söyleyerek sokakları terk etmeyeceklerini belirtiyor.

Başkent Hartum’da yasağa karşı çıkan protestocular ise gece boyunca sokaklardaydı.

Sudan Savunma Bakanı Orgeneral Avad Muhammed Ahmed bin Avf’ın, Devlet Başkanı Ömer el Beşir’in görevden alındığını ve tutuklandığını açıklamasının ardından ülkede 1 ay boyunca akşam 22:00’den sabah 04:00’e kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Başkent Hartum’da yasağa karşı çıkan protestocular ise gece boyunca sokaklardaydı.

Sudan’da aylardır süren hükümet karşıtı gösteriler sonucu Perşembe günü el Beşir ordu tarafından görevden alındı. Savunma Bakanı Orgeneral Avad Muhammed Ahmed bin Avf ve Korgeneral Abdul Murof Al-mahi, Askeri Geçiş Konseyi’nin liderleri olarak yemin etti.

Savunma Bakanı Bin Avf devlet televizyonundan yaptığı açıklamada, silahlı kuvvetlerin yönetiminde iki yıl sürecek bir geçiş döneminin ardından seçimlerin yapılmasının planlandığını belirtmiş, ülkede üç ay boyunca olağanüstü hal ilan edildiğini ve 2005 anayasasının yürürlükten kaldırıldığını açıklamıştı. Bin Avf çatışmaların yaşandığı Darfur da dahil olmak üzere ülkede ateşkesin geçerli olacağını söylemişti.

Ancak göstericiler yeni kurulan Askeri Geçiş Konseyi’nin de aynı rejimin bir parçası olduğunu söyleyerek sokakları terk etmeyeceklerini belirtiyor.75 yaşındaki el Beşir’in tutuklandığının açıklanması ardından sokaklarda yaşanan sevinç havasının kısa sürdüğü, sokak gösterilerini düzenleyenlerin protestocuları Genelkurmay Başkanlığı önünde oturmaya çağırdığı kaydediliyor. BBC Dünya Servisi’nin Afrika editörü Will Ross’unda aktardığına göre Protestoların devam etmesi halinde ordu ile göstericilerin karşı karşıya gelmesinden ya da ordu içindeki farklı grupların ve milislerin birbirlerine yönelik güç mücadelesine girmesinden endişe ediliyor. Göstericiler, yönetimin bir an önce sivillere devredilmesini istiyor.  

Protesto eylemlerini düzenleyen ana örgütlerden birisi olan Sudan Profesyoneller Birliği’nden (SPA) Sara Abdulcelil “Yapmamız gereken şey mücadeleye ve barışçıl direnişe devam etmek” dedi

Ömer el Beşir hakkında Sudan’ın batısındaki Darfur’da 2003’te yaşanan iç savaşta insanlık ve savaş suçu işlemek suçundan Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından çıkartılmış yakalama kararı bulunuyor. Gözaltındaki el Beşir’e ne olacağı henüz bilinmiyor.

Sudan halkı yönetimin bir an önce sivillere devredilmesini istiyor.

Dünyadan tepkiler

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, “Sudanlıların demokratik isteklerinin uygun ve kapsayıcı bir geçiş süreci ile gerçekleşmesini” beklediği açıklandı. BM Sözcüsü Stephane Dujarric de, Genel Sekreter’in “BM’in Sudanlılara ileriye dönük yollarını planlamada desteklemeye hazır olduğunu” teyit ettiğini aktardı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise “Bu sürecin anayasal demokrasi ve ulusal uzlaşı çerçevesinde halkın beklentilerini karşılayacak, barışçı bir şekilde yürütülmesini temenni ediyoruz” denildi.

ABD ve Avrupa Birliği de orduyu yönetimi sivillere “hızlı” bir şekilde devretmeye çağırdı.

22 yaşındaki Alaa Salah, direnişin simgesi haline geldi.

‘Kadının yeri devrimdir’

Ülkede hayat pahalılığına karşı geçtiğimiz aralık ayında başlayan ve El Beşir’in istifası talebiyle tırmanan protestoların liderliğini, en başından itibaren kadınlar yaptı.   Eylemlerde çekilen bir video ise sosyal medyada yüz binlerce defa paylaşıldı.

Videoda çalışan kadını simgeleyen geleneksel beyaz giysileri içinde “Kadının yeri evidir” deyimi yerine “Kadının yeri devrimdir” sloganını atan 22 yaşındaki Alaa Salah, direnişin simgesi haline geldi. Salah’ın yüzlerce kişi tarafından kaydedilip sosyal medyada yayılan görüntüleri, Sudan’ın Nübye bölgesinde yaklaşık 4 bin yıl önce hüküm sürmüş antik hanedanlığın savaşçı kraliçeleri için kullanılan ‘Kandaka’ göndermesiyle viral oldu.

Hartum Üniversitesi’nde Mühendislik okuyor

Bir aracın üzerinde ‘Thowra! (Devrim!)’ sloganıyla eylemcileri coşturan Salah’a Buzzfeed sitesi ulaştı. Salah, Uluslararası Hartum Üniversitesi’nde mühendislik okuduğunu söyledi.

Sudan’da geçen aralık ayından beri sürdürülen gösterilerde kadınlar başı çekiyor.

Dünya medyasındaki haberlere göre, Sudan’daki eylemcilerin yaklaşık yarısı kadınlardan oluşuyor. Ülkenin cinsiyetçi ve ataerkil toplum yapısına karşı binlerce kadının da sokakta olduğu, yerel medyanın da onları ‘Kandaka’ diye nitelediği belirtiliyor.