[Çocuklar için Yeşil Kitaplar] Çevreci Muhteşem Dayım – Tuğba Gürbüz

Amerikalı doğabilimci John Burroughs, “Sevgi olmadan bilgi kalıcı olmaz. Fakat sevgi önce gelirse bilgi kesinlikle arkasından gelecektir,” diyor. Çocuklarımızı üzerinde yaşadığımız gezegene saygı duyan bireyler olarak yetiştirebilmek için biz ebeveynlerin öncelikli görevi, erken dönemde doğa sevgisi verebilmek. Onların minik omuzlarına taşıyabileceklerinden fazla yük ve korku bindirmeden, doğayla oyun arkadaşı olmalarını sağlamak, bu yolda atacağımız ilk adım. İkinci adım ise doğayla ve yaşadığımız çevreyle uyumlu, sürdürülebilir yaşam tarzı benimsemeleri için doğru rol modelleri sunan çocuk kitapları seçmek.


Yeşil Gazete, “Çocuklar için Yeşil Kitaplar” yazı dizisi illüstrasyonu için Gonca Mine Çelik’e teşekkür ederiz

Bu amaçla biz [Çocuklar için Yeşil Kitaplar] adını verdiğimiz bir diziye başladık. Çocuklara çevre bilinci aşılayan, farklılıklarımızla bir arada yaşamanın mümkün olduğunu gösteren kitapları derlemeye karar verdik. Bildiğimiz kitapları anımsamaya, bilmediklerimizle tanışmaya, tanıtmaya niyet ettik.

***

Çevreci Muhteşem Dayım

Miriam Dubuni’nin yazdığı, Elena Pretti’nin resimlediği “Çevreci Muhteşem Dayım” 8-9-10 yaş grubu için yazılmış bir çocuk romanı.

Kitaba adını veren dayı Cicccillo, renkli bir kahraman. Neredeyse hiç alışveriş yapmadan yaşayabilmesini insanların döküntü zaaflarına borçlu. Döküntü ne mi? Ciccillo’nun sözleriyle açıklayayım:

“Herkesin her gün aldığı şeylerin büyük bir kısmı döküntüdür. Başlarda bunu fark etmek zordur, çünkü döküntü öyle bir şeydir ki, kendisini çok gerekliymiş gibi göstermede ustadır. Bu kandırmacayı anladığımızda artık çok geç olmuştur. Dolaplar, raflar, büyük küçük bütün odalar, her yer ağzına kadar gereksiz kutularla doludur. Ama insanoğlu tuhaftır, sahip olduğu döküntüsüyle yetinmez, hep daha fazlasını ister! Ev bu döküntüyle dolup taşınca, alışverişi keseceğine, gereksiz yeni pılı pırtıya yer açmak için hepsini kaldırıp atar.”

İşte Ciccilllo bu döküntüleri toplar ve onları dönüştürür. Döküntü Ekspresi adını verdiği kamyonet de bu döküntülerden birisidir ve eline ilk düştüğünde bir hurdadan farksızdır. Şimdi gıcır gıcır olan kamyonetin iki hüzünlü yolcusu vardır: İole ve Lorenzo. Çünkü anneleri hastanededir ve o iyileşip taburcu olana kadar dayılarının yanında kalacaklardır. İki saatlik yolculuğun ardından kırsaldaki eve varırlar. Ev dışarıdan tam bir harabeyi andırmaktadır ancak Ciccillo orayı bir gün saraya çevirme umudunu taşıdığı için yuvasını Umut Evi olarak adlandırmıştır. Umut Evi’nin içi ve dışı döküntülerden dönüştürülen pek çok ilginç tasarıma ev sahipliği yapmaktadır. Burada, annelerinin sağlığı için endişelenen, ondan ayrılmakta zorlanan çocukların dikkatini dağıtacak pek çok neşeli şey vardır. Bisiklet gibi sürülen pedallı koltuk, küvet yatak, çamaşır makinesinden bozma bahçe sulama sistemi gibi ilginç tasarımlar, bahçeden toplanan taze sebzelerle pişirilen leziz yemekler, güçlü komşuluk ilişkileri, köyün etrafını saran ormanda gezintiler ve unutulmaya yüz tutmuş eski bir masal… Bu masalın izini süren çocuklar kısa sürede döküntüleri dönüştürmeyi, planlarını ve hayallerini hayata geçirmeyi öğreneceklerdir.

Anlatı sırasında bazı geçiş yerlerini hızlı ve kafa karıştırıcı bulsam da atıkları ayrıştırma, yeniden değerlendirme, kendi gıdanı üretme, para kullanmak yerine ürün ve bilgi takas etme gibi çevreci değerler sunan bu kitabı rahatlıkla “Çocuklar İçin Yeşil Kitaplar” arasına koyabilirim.

Kitabın sonunda, okuduğum diğer Dubuni kitaplarından da aşina olduğum “Fazladan Bilgiler” bölümü yer alıyor. Burada geri dönüşümle ilgili birtakım bilgiler ve atık malzemelerle yapılabilecek proje örnekleri okurun konuyla ilgili farkındalığını ve duyarlılığını arttırıyor.

37 teneke kutu toplayarak bir kahve cezvesi yapabileceğinizi, 38 metreküp havayı, 18 litre suyu ve 30 cm. yerin altını kirlenmekten kurtarabileceğinizi biliyor muydunuz?

***

Çevreci Muhteşem Dayım
Yazan: Miriam Dubuni
Resimleyen: Elena Prette
Çeviren: Filiz Özdem
YKY Doğan Kardeş
8-9-10 yaş

.

Tuğba Gürbüz