Kullan-at kültürü: “Ocean Cleanup” projesi okyanusları çöplerden kurtarabilir mi?

“Büyük Pasifik Çöp Girdabı” dünyanın en büyük çöp yığınlarından biri olarak biliniyor. Bilim insanları açık suları, deniz tabanını, kıyıları kirleten ve deniz canlıların ölümlerine yol açan plastik atıklarla mücadelede çöp yaratmamanın, çöpleri temizlemekten daha önemli olduğuna dikkat çekiyor. Okyanusları plastik çöpten arıtma iddiasıyla hayata geçirilen “Okyanus Temizliği” (Ocean Cleanup) projesinde yaşanan bir gelişme bu önlemlerin yeterliliğini bir kez daha sorgulatıyor.

Boyan Slat tarafından 17 yaşındayken icat edilen ve geçen Eylül ayında Hawaii ve Kaliforniya arasındaki bölgeyi temizleme görevine başlayan dev deniz makarnası teknik arıza nedeniyle onarımı yapılması için yeniden karaya döndü.

ABD’nin bağımsız haber radyosu NPR’ye konuşan Slat (24), “System 001” adlı aygıtın yavaş yavaş U-şeklindeki borudan dışarıya çıktığını, geçen hafta da bariyerin bir kısmının koptuğunu ve ekip arkadaşlarının, aygıtın, saniyede 10 cm daha yavaş ilerlediğini fark ettiklerini belirtti.

Slat, dalgaların çarpması sonucu oluşan yıpranma ve aşınma dolayısıyla aygıtın yapımında kullanılan malzemelerin de güçlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Asıl tehdit mikro plastikler

WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) raporuna göre Türkiye günde 144 ton atık ile Akdeniz’i en çok plastiğe boğan ülke. 2050’ye kadar denizlerdeki plastiğin tonaj miktarının balık miktarından fazla olacağı tahmin ediliyor. Ancak asıl tehdit miktarı rekor seviyelere ulaşan, daha küçük parçalar olan mikroplastikler. Gıda zincirinin bir parçası haline gelen bu parçacıklar, giderek daha fazla sayıda hayvan türü ve insan sağlığını tehdit ediyor. Biyoçözünür olmadığı için çevreye bırakılan plastikler yüzlerce hatta binlerce yıl kalıyor. Dünyada her yıl denizlere atılan 10 ila 20 milyon ton plastik atığın deniz ekosistemlerine verdiği ekonomik zarar ise 13 milyar dolar. Uzmanlar tüketim alışkanlıklarımızı değiştirip “kullan at” kültüründen uzaklaşarak tüketimi türetmeye dönüştürmemiz gerektiğini söylüyor.

(Yeşil Gazete, engadget.com)