Köşe Yazıları

Mersin’i tedbirsizlikler afete sürükledi

21 Aralıkta yağmaya başlayan kar Mersin’in yaylalarında tutsaklık yaşattı. 28 Aralık gecesinden başlayan yağmur ise Mersin’de sele sebep oldu. Akdeniz şehri olan Mersin’in yaşadığı sel ve kar afetlerini birebir yaşayınca yazmadan olmaz dedim, anlatılması gerekiyor. Fakat bu yazı geç kaleme alındı. Üzerine bir İstanbul Reina saldırısı, Başkanlık tartışmaları, kedi barınağı cinayeti, milletvekillerinin birbirini ısırması konuları geldi, geçti ve geçiyor. Yine de bilmek ve okumak isteyenler için tanık olduklarımı yazdım.

‘Hayır’lı günler!

Şehri planlamak mı planlamamak mı?

‘Hiç böylesini görmedim!’’ diyor Gözne’li vatandaş boyu kadar kar kalınlığına bakarak. En son Mersin’de bu derece yoğun kar 1981-1983 tarihlerinde görülmüş. Herkesin elinde kazma kürek. Yol boyu kar küreyen insanlar görüyorum. Yollar trafiğe kapalı. İnsanlar arabalarının üzerine işaret bırakıyorlar ki yerleri belli olsun. Kar hala yağıyor. İlk kez yağmasın artık diyorum, yağmasın! Elektrik kesiliyor, sular donuyor. 1150 metre yüksekliğindeki Gözne’de durumlar buyken, daha yüksek yerlerde yörüklerin mahsur kaldığını duyuyoruz. Yaylalarda kar mücadelesi varken, şehrin merkezinde ise sel var. Müftü deresi taşıyor, deniz insan yutuyor dalgalarıyla. Arabalar ‘Demokrasi’ içinde yüzüyorlar! Evet, doğal afet yaşanıyor Mersin’de, doğal olmayan tedbirsizlikler yüzünden.

Mersin, Gözne yaylasında bir evin çatısı

1982-1983

Mersin’in Kızılkaya köyünde yaşayan Hüseyin Kara’yla iletişim kuruyorum.

-Durumlar nedir orada? Biz Gözne’de mahsur kaldık.

Bana yazılı bir mesaj atıyor,

-En son 1981-1983 yıllarında bu kadar yoğun kar yağışı yaşanmış. Kızılkaya ve Alanyalı köylerinde yaklaşık on iki gündür su ve elektrik yok. Besicilik yapan köylüler çok zor durumda, yolları on gündür kapalı. Alanyalı köyü Kızılçukur mevkiinde Yörük Süleyman Aksoy ve Kuyualanı mevkiinde Yörük Mehmet Oksal mahsur durumda. Yolları kapalı, çadırlar kar altında. Kızılkaya köyü Kürtkızı mevkiinde Sebilli Mustafa yolu kapalı, on iki gündür irtibat kuramıyoruz. Kızılkaya’dan Alanyalı arası yol dar açıldığı için hergün kapanıyor. Otobus ve araçlar için yol kapalı.

Kızılkaya köyünden Hüseyin Kara’nın attığı mesaj

Son durumun bu şekilde olduğu Kızılkaya, yardım bekliyor. Gözne’de ise 3 gündür durmadan yağan kardan dolayı evlerin çatıları çöküyor, elektrik telleri karın ağırlığına dayanamadıkları için kopuyorlar. Telefon da çekmeyince Mersin’in merkezine 1 saatlık mesafedeki Gözne mahallesine iletişim zorlaşıyor. Öğreniyorum ki Gözne’ye gelen ve giden yollar kapatılmış. Burada da vatandaş yardım beklemeye koyuluyor.

Hüseyin Kara’nın evinin önü, Kızılkaya

Afete karşı dirençli şehir kuramamak 

Mersin’in yaşadığı sel felaketi 28 Ocak gecesi başladı. İnsanlar sağanak yağışa rağmen işlerine, okullarına gitme zorunluluğu içinde idiler o sabah. Şaşırtacak derece aralıksız ve yoğun yağıyor yağmur. Resmi makamlardan herhangi bir tatil açıklaması gelmediği için mecburi sokaklara iniliyor. Yollar gölleşmiş ve bazı sokaklardan geçebilmek için balık olmayı göze almak gerek. Hava yağıyor yağmasına buna çözümümüz yok. Peki ya sel felaketine de yok muydu çözüm? Geceden başlayan sağanak yağışın etkisini ön görüp, erkenden uyarı yapılamaz mıydı?

Şehirdeki sel açıkça kontrol altına alınamıyor. Sel nasıl kontrol altına alınsın değil mi? Önünde kim durabilir ki selin? Doğru, kimse duramaz. Duramayacağımızı da önceden kestirmesi gerekmiyor muydu yetkililerin? Bunu düşünüp, afete dirençli şehir önlemleri almaları gerekmez miydi? Derenin kavuşması gereken yatağının üzerine, canlı ve çevre hakkını hiçe sayan betonları yapmaması gerekmez miydi?

Demokrasiyi sel aldı

Demokrasi kavşağı

Denize ve yatağına kavuşamayan dere ve yağmur suları, akacak yer bulamayınca Demokrasi Kavşağı, Tulumba Battı Çıktı kavşaklarına doluyor. Belediyenin sağladığı bu ani havuz hizmetinden yararlanmak isteyen vatandaş ise deniz yatağını dereye kavuşturuyor ki dere yataksız kalmasın.

Tulumba Battı Çıktı’da yüzen Cihan Özbağdat ve batan araç

Afete Dirençli Şehir kapsamında; Belirsizlik odaklı planlama, zarar görebilirlik analizi, önleme, kentsel yönetim gibi temel planlama hizmetlerinin göz ardı edilmesi, Mersin’i sele müdahale edemez boyuta getirdi. Çocuklarını kreşe götürmek isteyen bir çifti öldürdü, çocukları ise kayıp. Bu afetin yarattığı yıkımı Mersin halkı kolay kolay atlatamayacak maalesef.

Kızılkaya’nın son durumu

Hüseyin Kara’dan aldığım 12.01.2017 tarihli son bilgilere göre yollar açık fakat buzlanma hakim. Değirmendere’ye kadar Toroslar belediyesi yolları açmış. Kızılkaya ve Alanyalı ise büyükşehir ekiplerini beş saat boyunca beklemişler. Ekipmanların bakımsız olduğunu iddia ediyor Kara ve Değirmendere’de hortumu patlak bir iş makinesinin durduğunu belirtiyor.

 

Gökçe Atik