Roger Ballen retrospektifi İstanbul Modern’de

Çağdaş fotoğrafçılık alanında 21. yüzyılın en önemli isimlerinden biri olan Roger Ballen’ın Türkiyede’ki ilk sergisi olan “Retrospektif”, İstanbul Modern’de 7 Haziran 2017 tarihine kadar ziyaret edilebilecek.

Misafirhane

Retrospektif, Amerika doğumlu, Güney Afrika’lı Roger Ballen’ın 1980 yılından itibaren yapmış olduğu çalışmaları kapsıyor.

Çizim, resim, kolaj ve heykel tekniklerinden yararlanan sanatçı, kendisinin “ballanesk” olarak nitelendirdiği bir üslup geliştirir. Çok disiplinli olmakla birlikte, fotoğraf köklerine derinden bağlı, yeni bir estetik anlayışı benimser. Walker Ewans’ın  yapıtlarını da çağrıştıran Ballen’ın fotoğrafları doku, ışık ve özneyle etkileşim gibi fotoğrafın sadece biçimsel yönlerini barındırmakla kalmaz aynı zamanda sosyal değişimlerin yaşandığı  bir zamanda ötekileştirilen hayatlara tanık etme  ve bunları ifşa etme amacını da taşır. Ballen’ın çalışmalarındaki karakterler, Absürt Tiyatro’ya yakın durur.Etraflarındaki dünyaya ne herhangi bir güç uygulayabilir ne de ondan kaçabilirler.
Sıradan insanlar aracılığıyla  Ballen insani durumun absürtlüğünü açık eder groteskin içinde komikliği bulur, deliliği gerçekliğin kenarında konumlandırır.

Küratörlüğü’nü Demet Yıldız’ın yaptığı sergi; “Dorps”, “Platteland”, ” Yabanülke”,” Gölge Oda”, “Misafirhane”, “Kuş Sığınağı” ve “Hayaletler Tiyatrosu”   serilerinden bir seçki ve “Ballanesk Oda” adlı bir yerleştirmeden oluşuyor.
İstanbul Modern Mağaza’da “Roger Ballen: Retrospektif” sergisi ile eş zamanlı olarak, sergi kataloğunun yanı sıra sanatçının fotoğraf üslubunu ve yolculuğunu anlatan kitaplara ve serginin temasıyla ilgili objelere yer veriliyor.

Roger Ballen Kimdir ?

1950’de dünyaya gelen Ballen, dünyaca ünlü fotoğraf ajansı Magnum’da editörlük yapan annesinin de etkisiyle, ilk gençliğini New York’ta fotoğraf alanının etkili isimleriyle bir arada geçirir. Kaliforniya Üniversitesi-Berkeley’de tamamladığı psikoloji lisans eğitiminin ardından Türkiye’den Yeni Gine’ye, Mısır’dan Güney Afrika’ya kadar pek çok yeri kara yoluyla gezdikten sonra ABD’ye döner.

Ballen, Magnum fotomuhabirlerine benzer şekilde çoğunu sokaklarda ve fotoğrafladığı kişilerin haberi olmaksızın çektiği yolculuk karelerinden oluşan “Çocukluk” adlı seçkiyi yayımlar. Maden ekonomisi alanındaki doktora çalışmasını Colorado Madencilik Fakültesi’nde tamamladıktan sonra Güney Afrika’nın Johannesburg şehrine yerleşir ve maden yatağı arama çalışmaları için ücra bölgelere ziyaretler gerçekleştirir.

Güney Afrika kırsalındaki, “dorp” denilen küçük kasabaları belgelemeye başlar. 1986 yılında Dorps: Güney Afrika’nın Küçük Kasabaları’nı yayımlar. 1994’e kadar Güney Afrika kırsalındaki, gözden uzak toplulukları fotoğraflar; yoğun çalkantı ve kargaşaların yaşandığı bir dönemde çektiği ve Güney Afrika toplumunun bir ucundaki beyazları görüntüleyen, arketip niteliğindeki benzersiz fotoğraflarıyla dünya çapında dikkat çeker ve bu çalışmalarını Platteland: Güney Afrika Kırsalından İmgeler’le kitaplaştırır.

Kuş Sığınağı

2001’de Madrid’deki PhotoEspaña festivalinin Yılın Fotoğraf Kitabı ödülü gibi pek çok ödüle layık görülen Yabanülke’yi yayımlar. Fransa’daki Arles Uluslararası Fotoğraf Buluşmaları’nın açılışında Yılın Fotoğrafçısı seçilen Ballen, özgün imgesel âlemindeki insan, hayvan ve nesnelerin fotoğraflarıyla birlikte, resim, tiyatro ve heykele ait unsurları bünyesine katan Gölge Oda’yı kitaplaştırır.

Ardından 2008’de insanların pek az bulunduğu ya da sahneden büsbütün çıktığı Misafirhane’yi tamamlar. Görsel açıdan karmaşık bir yapıya evrilen serideki fotoğraflar çizimlerle ve heykel benzeri nesnelerle gitgide kaplanır.

2012 yılında dünya çapında büyük bir takipçi kitlesine sahip, Güney Afrikalı müzik grubu Die Antwoord’un I Fink U Freeky şarkısının klibini yönetir. Johannesburg kenar mahallerinden birinde bulunan ve yeri sır tutulan bir evde çekilmiş ikonik fotoğraflardan oluşan monografisi Kuş Sığınağı’nı 2014’te yayımlar. Son olarak 2016 yılında insanların etraflarına yaptıkları çizim ve işaretlerden esinlenen ve sanatçının özgün estetiğini tiyatral performans ile bir araya getiren Hayaletler Tiyatrosu’nu hazırlar.

 

Haber: Özlem Serpen
(Yeşil Gazete, İstanbul Modern, Roger Ballen.com, Indigo)

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on Google+0Share on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page