EkolojiManşet

İzmir Körfezi’nin yunusları için ikinci tur 15 Haziran’da başlıyor

Fotoğraf: SAD Arşivi

Sualtı Araştırmaları Derneği’nin (SAD) yürüttüğü İzmir Körfezi’nin Yunusları Projesi’nin ikinci yıl çalışmaları 15 Haziran’da başlıyor. Geçen yılın Aralık ayında Yeşil Gazete’de detaylı şekilde yer verdiğimiz projenin bu seneki faaliyetleri yunus gözlemi için araştırma seferlerini, çocuklara ve balıkçılara yönelik farkındalık faaliyetlerini ve yeterli fon sağlanırsa gençlere yönelik bir bilim kampının organize edilmesini kapsıyor.

Fotoğraf: SAD Arşivi 2013 yılında Turyol tekneleriyle 100'e yakın araştırma seferi, 140 kadar yunus gözlemi yapıldı

Fotoğraf: SAD Arşivi 2013 yılında Turyol tekneleriyle 100’e yakın araştırma seferi, 140 kadar yunus gözlemi yapıldı

Projenin en büyük destekçisi Turyol ve Foça Belediyesi

Asıl amacı, İzmir Körfezi’ndeki yunus popülasyonunun miktarını belirlemek olan projede bu sene de öncelikli iş, körfezde Karaburun-Foça-Mordoğan hattı boyunca yunus gözlemek. Proje ekibi, geçen sene düzenledikleri 100’e yakın araştırma seferinde, yaklaşık 140 gözlem yaptı. Bu araştırma seferleri Turyol’un Karaburun-Foça arasında sefer yapan vapurları ile düzenleniyor. Araştırma seferleri için vapurlarını SAD’a ve projeye açan Turyol, Foça Belediyesi ile beraber, projenin bu sene de en büyük destekçileri. Hatta Vahit Alan’a göre, projenin devam edebilmesindeki en önemli etken onların motivasyonu. Özellikle Foça Belediye Başkanı Gökhan Demirağ’ın ve Turyol kaptanı Timuçin Babacan’ın projeyi sahiplenmeleri “Vahit! Yunuslar büyük denizdeler, sen neredesin?” demesi proje ekibi için asıl itici güç. Vapur ile gözlem yapmak güvenli hem de insanların yunuslara, denizlere ilgisini çekmek açısından da etkili bir yöntem. Vahit Alan, bu sayede yerli-yabancı bu vapurları kullanan turistlere yunusları anlatma fırsatı bulduklarını söylüyor. Projenin ilk yıl gözlemleri gösteriyor ki İzmir Körfezi’nin dış körfez denen Foça-Karaburun-Mordoğan’ı kapsayan kısmında şişe burunlu yunus (Tursiops truncatus, halk arasında afalina olarak da biliniyor) türüne ait yaklaşık 180 bireylik bir popülasyon var. Bu açıdan, İzmir Körfezi gibi deniz trafiği, balıkçılık, kirlilik vb her türlü antropolojik etkiye maruz kalan bir bölgenin yunus varlığı açısından olumlu işaretler vermesi biyolojik çeşitlilik açısından da sevindirici bir haber.

Fotoğraf: SAD Arşivi İzmir Körfezi'nin Yunusları Projesi'nin yürütücüsü Vahit Alan

Fotoğraf: SAD Arşivi
İzmir Körfezi’nin Yunusları Projesi’nin yürütücüsü Vahit Alan

Gözlenen bu 180 bireylik popülâsyona ait 11 bireyin foto-kimlik yöntemi ile tanımlanması da projenin ilk yılında yapıldı. Foto-kimlik yöntemi, daha önce tanımlanan bir bireyin tekrar gözlenmesine fırsat veriyor. Ekip, çalışma sahasında tanımlanan bireylerin yerleşik popülâsyona ait olduğunu düşünüyor dolayısıyla bu tanımladıkları bireylerle bu yıl da karşılaşmaları büyük olasılıkla mümkün. Aksi durumda, başlarına neler geldiğini öğrenmek çok uzun yıllar boyunca yapılacak izleme ve tanımlama çalışmalarına bağlı. SAD yeterli fonu sağlayabilirse bu yıl gençler için bir bilim kampı da organize edecek. Yıllardır SAD’da olan ve bu bilim kamplarında yetişen biri olarak projenin sorumlusu Vahit Alan bunun özellikle üniversite öğrencilerine büyük katkı sağladığını söylüyor. Bilim kampı, doğa ve deniz koruma ile ilgili birçok konuyu kapsayan ve uzman kişilerin vereceği eğitimlerden oluşacak. Planlanan diğer bir faaliyet ise projeyi ve çalışma sahası olan İzmir Körfezi’nin Karaburun-Foça arasındaki kısmını tanıtan bir belgesel film çekmek. Ayrıca geçen seneki gibi bu sene de özellikle çocuklara yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılacak, ekip onlara denizleri ve yunusları anlatmaya devam edecek. Diğer bir önemli hedef kitle de kıyı balıkçıları. Yunuslar ve özellikle de Foça’da foklar ile olan rekabetlerinin doğal bir süreç olduğunu görmelerini sağlamak, Vahit Alan’ın önemsediği konulardan biri.  Bunun için balıkçılarla yüz yüze görüşmeler yapıp hem onların dertlerini dinliyor hem de küçük çözüm önerileri sunuyor.

İzmir Körfezi’nin bir deniz memelileri araştırma merkezine ihtiyacı var

Fotoğraf: SAD Arşivi  Projenin en önemli hedef kitlesi, yunus ve fokları kendine rakip gören kıyı balıkçıları

Fotoğraf: SAD Arşivi
Projenin en önemli hedef kitlesi, yunus ve fokları kendine rakip gören kıyı balıkçıları

İzmir Körfezi’nin Yunusları Projesi bu senenin Kasım ayında bitecek. Ancak, Vahit Alan’ın da dediği gibi özellikle Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi ve Karaburun Yarımadası’nda bir yunus ya da deniz memelileri araştırma merkezi kurulması ve bu tarz izleme ve araştırma çalışmalarının uzun yıllar devam etmesi denizlerimizin anlaşılması ve korunması açısından çok önemli. Bu amaçla Sualtı Araştırmaları Derneği (SAD) gibi özveri ve inançla çalışan sivil örgütlerinin desteklenmesi de kritik öneme sahip. 1994’ten beri denizlerde, iç sularda ve kıyılarda doğal, tarihi ve kültürel değerlerin incelenmesi, korunması, çoğaltılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkıda bulunmak amacıyla çalışan SAD birçok araştırma ve uygulama projesiyle Türkiye’de ilklere imza atmış bir dernek. İzmir Körfezi’nin Yunusları Projesi de İzmir Körfezi’nde yapılan ilk kapsamlı yunus araştırması olmasıyla nedeniyle bu ilklerden biri.

Fotoğraf: SAD Arşivi

Fotoğraf: SAD Arşivi Yunus izleme faaliyeti dünyanın birçok yerinde önemli bir geçim kaynağı

Yunus izleme; tehdit mi fırsat mı?

ABD’den Hong Kong’a dünyanın çeşitli yerlerinde yunus izleme popüler ve kârlı bir turist aktivitesi. Her turunda yunus görülen Karaburun-Foça seferleri için de bu fırsat olabilir mi sorumuza, Vahit Alan temkinli yaklaşırken gerekli önlemlerin alınmasıyla bunun yunuslar ve alan için bir fırsat olabileceğini de inkâr etmiyor; “Turizm faaliyetine dönüşen her türlü girişim bu alanlar için olumsuz sonuçlar doğurma potansiyeline sahip, ancak, bir alanın ya da bir canlının korunması için maddi kaynakların yaratılmasının da hayati olduğu bir gerçek. Bu nedenle iyi bir yönetim planıyla, özellikle kıyısal alandaki sınırlamalara uyularak bu faaliyet yürütülebilir Ancak salt ticari değil özünde bir koruma faaliyeti olarak yapılırsa, yunus izleme işi bölgeye değer katacaktır. Aslında Foça- Karaburun- Mordoğan arasında yolcu taşımacılığı yapan Turyol vapuru bu misyonu istemeden de olsa üstlenmiş durumda. Yolculuk esnasında yunuslar ile karşılaşma olasılığınız çok yüksek çünkü yunusların yoğun görüldükleri bölgelere çok yakın geçen bir rotada seyrediyor.”

Küçük bir profesyonel ekiple yürüyen İzmir Körfezi’nin Yunusları Projesi bu sene de gönüllülerini ve destekçilerini bekliyor.

(Yeşil Gazete)

Kategori: Ekoloji