Danone, anne sütü ile rekabet mi ediyor? Danone skandalının Türkiye ayağı

Dün ilk kısmını yayınladığımız ve Independent Gazetesinde yer alan Melanie Newman – Oliver Wright imzalı özel haberin ikinci kısmını, yine Sezai Ozan Zeybek‘in çevirisi ile sizlerle paylaşıyoruz

* * *

“EĞER BEBEĞİNİZİN YETERİNCE BESLENEMEDİĞİNİ DÜŞÜNÜYORSANIZ BİZİ ARAYIN…”: DANONE’NİN TELAŞLANDIRMA AMAÇLI PAZARLAMA STRATEJİSİ

Türkiye’deki anneler ve babalar, Danone bebek maması satışlarını büyük oranda arttıran pazarlama kampanyalarına maruz kalıyorlar.

Mayıs 2011. Sezai Ozan Zeybek ve Hilâl Alkan Zeybek’in ilk çocukları Azade‘nin doğumundan henüz birkaç saat dahi geçmemiş. Danone’nin sahibi olduğu Bebelac, cep telefonlarına kendilerine sormadan mesajlar göndermeye başlamış.

paylaşmak için tklynz / click for to share

“İlk birkaç hafta gönderdikleri mesajlar gayet faydalıydı. Mesajların içeriğinde bebek mamasından bahsedilmiyordu. Anne sütünün önemi anlatılıyordu. Zamanla mesajlar değişmeye başladı,” diyor Sezai Ozan. “Bizi yetersiz beslenme konusunda uyaran mesajlar atmaya başladılar. ‘Eğer bebeğinizin yeterince beslenemediğini düşünüyorsanız, danışma hattımızı arayabilirsiniz’ temalı mesajlar.

Genç çifte gelen bebeğe yönelik uyarılar sonraki aylarda da devam etti. Ozan Zeybek: “Altıncı aydan sonra bebeğin 500 ml. süt ihtiyacı olduğunu söyleyen bir mesaj aldık. Eğer anne, bu sütü veremiyorsa, destek sütü kullanmamız tavsiye ediliyordu. Destek hattını hiç aramadık, ama telefonumuza mesajlar gelmeye devam etti. Çok rahatsız ediciydi.”

Zeybek çifti, uluslararası yiyecek şirketi Danone’nin dev ebatlı ve bir hayli başarılı kampanyasının ulaştığı birsürü insandan yalnızca ikisi. Danone Türkiye’deki Milupa, Aptamil ve Bebelac markalarının sahibi.

Bu kampanya ile altı aydan büyük bebeklere her gün 500 ml. anne sütü verilmesi tavsiye ediliyor ve eğer verilemiyorsa mamaya geçilmesi gerektiği söyleniyor. Kampanya sayesinde Danone’nin Türkiye’deki bebek maması satışları son yıllarda çarpıcı oranda arttı. Fakat bu yüzden pek çok anne hiç gerek yokken toz mamaya geçmek durumunda kaldı.

The Bureau of Investigative Journalism [Araştırmacı Gazetecilik Bürosu], İstanbul’da 12 Mayıs’ta Bebek Dünyası isimli mağazada verilen bebek beslenmesi hakkındaki ücretsiz seminere katıldı. Danone’den bir beslenme uzmanı burada yeterince süt ememeyen çocuklara mama önerdi ve eşantiyon Aptamil ürünleri dağıttı. Beslenme uzmanı şöyle dedi: “Dünya Sağlık Örgütü ile işbirliği içinde bu seminerleri bütün bir yıl boyunca veriyoruz. Sağlık Örgütü’nün dediği şu: İlk altı ayda bebeklere günde en az 750 ml. anne sütü ya da destek sütü verilmeli.  6-36 ay arasındaki miktar ise gene en yaz yarım litre anne sütü veya destek sütü…”

Bir Danone iştiraki olan Numil’den gelen açıklamaya göre, kampanyanın ilk zamanlarında 19 bin annenin % 71’i 500 ml.’den daha az süt verdiğini söylemiş. Web sitesinde bu annelerin mamaya geçmeleri tavsiye ediliyor.

Pek çok uzmana göre bir bebeğin annesinden ne kadar süt emdiğini bulmak bir hayli zor. Dundee Üniversitesi’nde Anne ve Bebek Sağlığı Profesörü olan, aynı zamanda UNICEF-Birleşik Krallık’ın yönetim kurulunda bulunan Mary Renfrew şu açıklamayı yaptı: “Bir annenin ne kadar süt verdiğini bulmaya yarayan, bilimsel olarak geçerli bir internet testi, bizim bildiğimiz kadarıyla, yok.” Renfrew sözlerine şöyle devam etti: “Anne sütünün içeriği yaşa ve bebeğin hangi aşamada olduğuna göre değişir. Hattâ gün içinde bile değişiklikler gösterir. Yani günün bir noktasındaki 50 mililitrelik sütün içeriği, günün bir başka zamanında aynı anneden gelen 50 ml.’lik sütün içeriğinden bir hayli farklı olabilir. O yüzden sabit bir miktar belirlemek saçma. Ayrıca sütün miktarını doğru ölçmek de bir hayli zor bir iş.”

Danone kampanyası hakkında endişelerini dile getiren başka uzmanlar da var. Ankara’daki Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden (ülkenin en büyük çocuk sağlığı birimlerinden biri) Doktor Gonca Yılmaz, “annelerin kendi sütlerinin yeterli olup olmadığından şüphelenmeleri, anneleri etkiliyor,” dedi.

Anne sütünün miktarını veya kalitesini sorgulayan her türlü tavsiye tartışmaya yol açacak nitelikte. Uluslararası ölçekte yapılmış pek çok araştırmaya göre annelerin süt vermeyi kesmelerinin en önemli sebebi, verdikleri sütün bebeğin ihtiyaçlarına yetmeyecek olmasından korkmaları.  1970’lerdeki bebek maması skandalında da mama şirketleri, “anne sütü yetmiyorsa ürünümüz açığı kapatır” sloganı yüzünden eleştirilmişti.

Danone’ye göre bu kampanya süresince annelerin tahminine dayanarak hesaplanan ortalama süt miktarları 214 ml’den 337 ml’ye yükselmiş. Ancak bu bulguların detayları kamuoyu ile paylaşılmıyor.

Türkiye’de dört aylık bebekler için aynı zamanda yarı katı gıdalar da satan şirket, ilk altı ay boyunca emzirilen bebeklerin oranındaki % 17’lik artışta paylarının olduğunu iddia etti. Numil yöneticileri ardından şöyle dedi: “Danone’nin küresel politikalarının bir parçası olan Numil, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği çerçeve doğrultusunda ilk altı ay boyunca yalnızca anne sütü öneriyor.”

Türk Millî Pediatri Derneği de kampanyanın destekçilerinden

Danone’nin daha önce beraber çalıştığı Türk Millî Pediatri Derneği de kampanyanın destekçilerinden. Yaptıkları açıklamada üç yıldır Danone ile beraber çalıştıklarını söyleyen yetkililer, “yıllar içinde Danone’nin (Numil’in) temel hedefinin, bebeklere verilen anne sütünü arttırmak olduğunu gördük,” dediler.

Danone kampanyası ile amaçlananlar ne olursa olsun, kampanyanın mama satışlarına katkısı dikkat çekici. Geçen senenin sonu itibariyle [2012] Numil, Avrupa’da bebek maması satan Danone şirketleri arasında en başarılısı olmuş. Numil’in genel müdürünün açıkladığı geçen seneki büyüme oranı % 26. Buna rağmen Danone, anne sütü ile rekabet etmedikleri konusunda ısrarcı. Şirkete göre büyüme rakamlarının sebebi, ebeveynlerin pirinç unu gibi uygun olmayan gıdalar yerine mama kullanmaya başlamaları.

Gene de bu şirketin uygulamaları Sezai Ozan Zeybek gibi ebeveynlerin gözünü açmış durumda. Şöyle diyor Zeybek: “Medyayı, mağaza zincirlerini, hastaneleri, doktorları kullanıyorlar. Türkiye’nin her şehrinde seminerler düzenliyor ve güya ebeveynleri eğitiyorlar. Buna karşılık yetkililer ‘yorum yok’ diyor. Bir baba olarak bunu gerçekten kabul edilemez buluyorum.”

Konu ile ilgili ilk haberimiz: yesilgazete.org/blog/2013/06/29/ozel-haber-nestlenin-ardindan-aptamili-ureten-dononede-de-anne-sutu-skandali/


Haberin orjinal metni için independent.co.uk/

Haber: Melanie Newman / Independent

Çeviren: Sezai Ozan Zeybek

(Yeşil Gazete, Independent)

 

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page