Akkuyu’nun kardeşinde gerginlik

Hindistan’ın en güneyinde, Tamil Nadu eyaletinde ilk etabının inşası sona ermek üzere olan Kudankumar Nükleer Santrali’ne karşı protestolar devam

Cuma günü Nükleer Karşıtı Halk Hareketi (PMANE) ile binlerce kişi inşaatı biten reaktörleri çalıştırmayın derken.

ediyor. Ülkede nükleer karşıtı hareketin sözcüsü haline gelmiş olan isimlerden Dr. S. P. Udayakumar ve yaklaşık 10 bin nükleer karşıtı Hintli, reaktörlerin çalışmasının durdurulması talebiyle santral sahasının yakınında kamp kurdu ve birçoğu açlık grevinde. Buna karşılık, protestocular, etraflarını sarmış 10 bin kadar polis olduğunu, ve bunların, şiddetsiz protestolarına muhtemelen şiddetle müdahale edebileceklerini açıklıyorlar. Uzun soluklu bu mücadelede daha önce benzer polis baskınları için medyanın bölgeden uzaklaştırıldığı gözlemlenmişti.  Son olarak 8 Mayıs Salı’yı Çarşamba’ya bağlayan gece sokağa çıkma yasağı ilan edildiği ve vaziyetin gerginleştiği rapor ediliyor. Protestocular mücadelelerine bu kritik anda uluslararası destek çağrısı yapıyorlar.

Diğer taraftan, Hindistan Nükleer Enerji Ltd. (NPCIL), 8 Mayıs’ta yaptığı açıklama ile santralde bir patlama olduğunu reddetti. Daha önce, çalıştırılma aşamasındaki santralde bir kazan patlaması olduğu iddia edilmiş, yayılan kısa mesajlar bazı işçilerin yaralandığını yazmıştı. Şirket adına açıklamayı yapan tesis yöneticisi R.S. Sundar, olayın sadece yedek kazanın uzun süre aradan sonra çalışması üzerine bir gürültü çıkmasından ibaret olduğunu söyledi. Bu haberlerin ve açıklamanın arkasındaki detaylar, menşei ve mahiyeti bilinmiyor.

NPCIL, Kundakumar’daki tesiste ileride daha fazlasını eklemek üzere şu anda iki adet 1000 MW gücünde Rus yapımı reaktör inşa ediyor. Kararı, Sovyetler ve Hindistan hükümetleri arası bir anlaşma ile 1988’de verilen tesiste inşaat 1997 yılından beri, 15 senedir, Akkuyu Nükleer santralini de inşa etmeye çalışan Atomstroyexport’ce devam ettiriliyor ve güvenliği konusunda ciddi kaygılar var. Son olarak Şubat ayında Rus devlet şirketi Rosatom ve onun uluslararası satış yan kuruluşu Atomstoyeskport ile bunlar için imalat yapan ZiO-Podolsk şirketi hakkında Rusya federal savcılığınca büyük bir soruşturma açılmış, Akkuyu’yu yürüten Atomstoyeskport’un Hindistan, Çin, Bulgaristan ve İran’daki projelerinde standartları tutturmayan parçalar kullanıldığı, skandalın Rusya’daki tüm reaktörleri de etkileyebilecek bir boyutta olduğu anlaşılmıştı.

Hindistan hükümeti tesiste 4 adet nükleer reaktör daha inşa etmek istiyor ve 2008’de ilk aşamada 2 adet, Akkuyu’da da kullanılacak olan, VVER-1200 model reaktör inşaası için Rusya’yla bir hükümetler arası anlaşma imzaladı. Henüz bunların inşaatı başlamış değil.

Gerek reaktör modelleri, gerek hukuk-üzeri hükümetler arası anlaşmalar kullanılması, gerekse kamuoyudaki büyük muhalefeti ve skandallarla ortaya çıkan güvenlik risklerini gözardı edebilmeleri ile Akkuyu ve Kundakulam süreçleri arasında büyük örtüşme gözlemleniyor.

 

(Yeşil Gazete, NRIS, People’s Movement Against Nuclear Energy)