Geçtiğimiz günlerde Türkiye hükümetinin Rusya ile nükleer santral inşaatı anlaşmasını imzalamasının ardından “Acil Eylem” çağrısı yapıldı. Nükleer karşıtı kurum ve bireylerin imzaları ile duyurulan eylem planı uyarınca Pazar günü İstanbul’dan TBMM’ye doğru yürüyüş düzenlenecek.

Hükümet, uzunca bir süredir gündeminde bulunan nükleer santral inşaatı konusunda geçtiğimiz günlerde yeniden somut adımlar attı. Rusya Devlet Başkanı Medvedev’in Türkiye gezisi sırasında Mersin-Akkuyu’da yapılması planlanan santral için ikili anlaşma imzalandı.

Yapılan anlaşmaya göre, Türkiye hükümeti ihalesiz ve şartnamesiz yapılacak santralde üretilecek olan elektriğe 15 yıl boyunca alım garantisi veriyor.

Nükleer karşıtı birey ve kurumları bir araya getiren Acil Eylem Grubu’nun yaptığı çağrıda, “Türkiye’nin bu kadar gözü kara bir şekilde ve üstelik Çernobil’in sorumlusu olan Rus nükleer teknolojisiyle bir nükleer maceraya sürüklenmesi kabul edilemez” denildi. Ayrıca Pazar günü İstanbul’dan TBMM’ye kadar bir yürüyüş yapılacağı da duyuruldu

Acil Eylem Grubu’ndan yapılan açıklamada şunlara yer verildi:

» Nükleer santralde enerji üretilirken her yıl tonlarca radyoaktif atık üretilir. Hiçbir ülke yüz binlerce yıl radyasyon yaymaya devam eden bu atıkların nasıl saklanması gerektiğini bile bulabilmiş değildir. Bu nedenle nükleer enerji en kirletici, insan yaşamını ve doğayı en fazla tehdit eden enerji üretim biçimidir.

» Üzerinden 24 yıl geçen Çernobil nükleer kazası dünyanın yaşadığı en büyük felaketlerden biriydi. Çernobil yaşanan tek nükleer kaza olmayıp bütün nükleer santral türleri ciddi kaza riski taşır. Kazalardan, atıklardan ve normal işleyiş sırasında yayılan radyasyon kanserin, doğumsal anomalilerin ve başka sağlık sorunlarının en önemli nedenidir. Çernobil gibi bir kazanın sonuçları kuşaklar boyunca sürer ve geri dönüşsüzdür. Ayrıca kazaların yaratacağı maddi yük hiçbir sigorta şirketinin sigorta edemeyeceği kadar yüksektir.

» Nükleer enerji son derece pahalı bir yatırım gerektirir. ABD’de 1000 MW büyüklüğünde bir santral en az 7 milyar dolara mal olmaktadır. Bu yatırım maliyeti kazaları önleyecek güvenlik önlemleri nedeniyle giderek artmaktadır.

» Hükümetin yaptığı son anlaşmaya göre Rusya 1000 MW’lık reaktörü yaklaşık 4 milyar dolara mal edecektir. Yani ABD fiyatının neredeyse yarısına… Bu farkın nedenlerinden biri Rusya’nın düşük güvenlikli ve kazalara daha açık bir santral inşa etmesi midir? Hükümetin Çernobil’in sorumlusu olan Rus nükleer teknolojisine neye dayanarak gözü kapalı güvendiği belli değildir.

» Türkiye’nin Rusya’ya 15 yıl boyunca garanti ettiği kWh başına ortalama 12,35 cent’lik fiyat Avrupa’da nükleer santralden üretilen elektriğin ortalama satış fiyatı olan 6-7 cent’in çok üzerindedir.

» Bu fiyattan 15 yılda Rusya’ya ödenecek toplam para 71 milyar USD’dir. Santralin 60 yıllık ömrü olacağı varsayılırsa bu miktar 285 milyar dolara çıkar. Türkiye’de birkaç kuşak bu pahalı elektriği Rusya’dan satın almaya ve Rusya’ya yüz milyarlarca dolar aktarmaya mahkûm edilmektedir.

» Türkiye Rusya’ya petrolde %66, doğalgazda %33 oranında bağımlıdır. Nükleer enerji ile bu bağımlılık %10 daha artarak, toplamda yaklaşık %80 civarına çıkacaktır. Böylece Türkiye çeşitlendirdiğini iddia ettiği enerji alanında tek ülkeye tamamen bağımlı hale gelmektedir.

» Nükleer santral gibi tehlikeli ve pahalı bir yatırım ihalesiz, rekabetsiz, şartnamesiz bir şekilde yaptırılamaz. Hükümetin şu anki uygulaması her türlü yargı denetiminden de, teknik denetimden de kaçmak anlamına gelmektedir.

» Nükleer enerji ile nükleer silahlanmanın arasında ince bir çizgi vardır. Nükleer teknoloji Hiroşima’da gelişmeye başlamıştır ve “barışçı nükleer enerji” bir aldatmacadır. Pek çok ülke için nükleer teknolojiye sahip olmak nükleer silahlara sahip olma hevesinin bir parçasıdır. Nükleer enerji barış politikalarına da aykırıdır.

» Nükleer santralin yapılmak istendiği Mersin-Akkuyu için 1976 yılında alınmış olan yer lisansı üzerinden tam 35 yıl geçmiştir. Lisansı verenlerden Prof. Dr. Tolga Yarman, artık bu lisansın geçersiz olduğunu, yeniden güncellenerek, bugünkü teknolojik ölçümler, koşul ve şartlara göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

» Akkuyu, soğutma suyu olarak kullanılacak Akdeniz suyunun sıcaklığı; balıkçılık, tarım ve turizm potansiyelinin olumsuz etkilenecek olması gibi nedenlerle de uygun bir yer değildir. Her şeyin ötesinde Mersin-Akkuyu halkı başlangıçtan bu yana “atom santrali” istememektedir.

» Yapılan anlaşmanın kapalı kapılar ardında yapılması, ihale ve yargı süreçlerinden kaçırılması, anlaşmanın içeriğinin belli olmaması, toplumdaki ve yöredeki nükleer karşıtlığının dikkate alınmaması nedeniyle bu anlaşma her şeyden önce demokrasiye aykırıdır. Bu anlaşma yapılış biçimi ve içeriğiyle antidemokratiktir ve meşru değildir.

» Nükleer enerji en tehlikeli, en kirletici, en pahalı ve en antidemokratik enerji üretim yöntemi olarak Türkiye’nin ve dünyanın neresinde yapılıyor olursa olsun kabul edilemez.

Türkiye’nin sonu belli olmayan bir nükleer maceraya sürüklenmemesi için tüm yurttaşları nükleer santrale karşı ayağa kalkmaya çağırıyoruz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni de bu devletlerarası anlaşmayı durdurmak için göreve davet ediyoruz.”

Hükümetin ülkede 3 nükleer santral kurulması için aldığı karara karşı çıkan İsviçreliler, Aarau kentinden Olten kentine kadar yaklaşık 15 kilometre yürüyerek hükümeti protesto etti.

İsviçre hükümetinin ülkede bulunan 7 nükleer santralin yanı sıra 3 santralin daha kurulacağını açıklaması tepkilere neden oldu. Aralarında Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller Partisi, Greenpeace, İsviçre Kürt Halk Dernekleri Federasyonu (FEKAR), çevre örgütleri, siyasi parti ve çok sayıda sivil toplum kuruluşunun da bulunduğu çok sayıda kurum ve kuruluşun oluşturduğu “Nükleer Santrallere Karşı İnisiyatif” yürüyüş düzenledi. Aarau kentinden Olten kentine kadar yaklaşık 15 kilometre boyunca yürüyen binlerce kişi, santral kararını protesto etti.

“Atom santralleri değil insan enerjisi” sloganıyla yapılan yürüyüşte, “Çevreyi kirletmeyen yeşil enerji istiyoruz”, “Atom santrallerine hayır” , “Demokratik özgürlükçü ekolojik toplum” yazılı pankartlar taşındı. Yolda verilen molalarda müzik dinletilerinin yanı sıra yürüyüşün çağrıcısı kurum temsilcileri de birer konuşma yaptı. Almanya, Avusturya, Fransa ve İtalya’dan da çok sayıda kişinin katıldığı yürüyüş Olten’de verilen konserle son buldu.

Gündem

Alman koalisyon hükümetinin, nükleer santrallerin kapatılma süresini uzatma politikasını protesto etmek amacıyla Hamburg kenti yakınlarında bulunan Krümmel nükleer santralinden Brunsbüttel nükleer santraline kadar 120 kilometre uzunluğunda insan zinciri oluşturuldu.

Eyleme, Yeşiller Partisi Eş Başkanı Cem Özdemir’in de aralarında bulunduğu çok sayıda partili, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Sol Parti üyeleri, ayrıca kilise, sendika ve çevre örgütü temsilcileri ile sivil toplum kuruluşları üyeleri katıldı.

Özdemir, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Nükleer santrallere karşı oluşturulan insan zincirine destek vermek amacıyla buradayım. Yeşiller kurulduğundan bu yana nükleer santrallerin kurulmasına karşı. Çernobil büyük bir felaketti. Almanya gelişmiş bir ülke olmasına rağmen bu sorunu bir türlü çözemedi. Böyle bir teknolojiyi savunmak çocuklarımızın geleceğiyle oynamak demektir” diye konuştu.

Özdemir, 9 mayısta Kuzey Ren Vestfalya (KRV) eyaletinde yapılacak eyalet meclisi seçimlerinde Yeşiller’in büyük başarı elde ederek iktidara gelmesi durumunda en önemli görevinin bu sorunu çözmek olacağını ifade ederek, “9 mayıstaki seçimleri kazanırsak Bundesrat’taki (Federal Eyalet Temsilciler Meclisi) çoğunluğumuzla nükleer santrallerin yaşam süresinin uzatılmasını engelleyebilme şansımız artacak” dedi.

Sol Parti Hamburg Eyalet Meclisi Üyesi Mehmet Yıldız da gerek federal hükümetin gerekse eyalet hükümetlerinin nükleer santrallerin tümüyle kapatılmasına karşı çıktığını belirterek, bu santrallerin işletme haklarının büyük enerji kuruluşlarına verilerek kar sağlanmak istenildiğini savundu.

ARSLAN’dan sonra Akkuyu Büyükeceli Köylüleri adına Mehmet Ali YILMAZ, TMMOB/EMO Başkanı Cengiz GÖLTEPE, CHP Mersin Milletvekili Ali Rıza ÖZTÜRK ve en son NKP Ankara Sekretaryası’ndan EMO Ankara Şube Başkanı Ramazan PEKTAŞ konuştu.

KESK Ankara Şubeler Platformu ve Mersin’li nükleer karşıtların, ‘AKKUYU’DA NÜKLEER SANTRAL İSTEMİYORUZ’ pankartlarıyla katıldığı eylemle ilgili Meclis önünde devletin silahlı güçlerinin yoğun önlem aldığı görüldü.

Yapılan konuşmalarda; Akkuyu’ya nükleer santral yapılmasına neden karşı çıkılması gerektiği anlatılırken, bu tercihin doğru bir tercih olmadığı vurgulandı. Pahalı, bağımlı, riskli olan bu yatırımın deprem bölgesi olan ve cennet güzelliğindeki Akkuyu için bir felaket olacağı belirtilerek ‘nükleer maceradan vazgeçin’ denildi.

Köylüler yanlarında getirdiği taze çağla bademleri yere dökerken, radyasyondan tüm sebze ve meyvelerinde fazlasıyla etkileneceği vurguladılar. Akkuyu köylüleri olarak bölgede ilk turfanda çağlayı kendilerin ürettiğini belirten Büyükecelili köylüler, ‘sizlere radyasyonlu çay gibi radyasyonlu çağla yedirtmeyeceğiz Halkımıza radyasyonlu çağla badem yedirtmeyeceğiz’ diyerek, nükleer santrale karşı sonuna kadar mücadele edeceklerini söylediler.

Konuşmaların ardından oluşturulan heyet TBMM’deki siyasi partilerin gruplarıyla görüşmek üzere Meclis’e girdi.

Yılmaz Kızılırmak

]]> http://yesilgazete.org/2010/04/07/meclise-%e2%80%98nukleersiz-hayat%e2%80%99-uyarisi/feed/ 0 http://yesilgazete.org/2010/04/02/ucuncu-nukleer-santral-icin-adres-igneada/ http://yesilgazete.org/2010/04/02/ucuncu-nukleer-santral-icin-adres-igneada/#comments Fri, 02 Apr 2010 00:34:06 +0000 Haber Merkezi http://yesilgazete.org/?p=8318 Mersin Akkuyu ve Sinop’un ardından üçüncü nükleer santralın adresi olarak İğneada’nın ismi öne çıkıyor. Kırklareli deniz kıyısına yakın olan İğneada’nın ismi daha önce de nükleer santral için geçti ancak “soğuk savaş” koşullarında askeri gerekçelerle santral yapımından vazgeçildi. Nükleer santral için hem teknik hem de güvenlik açısından İğneada’nın koşullarının uygun olduğu ifade ediliyor. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), İğneada’da üç gün süren bir çalışma yaptı. Ancak milli parklar ve turizm açısından İğneada’nın doğal bir cennet olarak görülmesi nedeniyle buraya nükleer santral kurma kararının kamuoyunda büyük tepki toplayabileceği de belirtiliyor.

Akkuyu nükleer santralı için bu yıl ilk kazma vurulacak. Diğer taraftan Sinop’ta ikinci bir nükleer santral için ön hazırlıklara başlandı. Ancak hükümetin projeksiyonunda üç ayrı bölgede nükleer santral kurulması yer alıyor. Bu kapsamda üçüncü santral için yeni adresin neresi olacağı tartışmaları da Sinop için Güney Kore ile imzalanan işbirliği anlaşması sonrasında gündeme geldi.

Yetkililer, nükleer santral için ilk çalışmaların yapıldığı 1960′lı yıllarda Türkiye’de Akkuyu, Sinop ve İğneada olmak üzere 3 ayrı bölge belirlendiğini belirterek o dönemde güvenlik endişelerinden dolayı Akkuyu’da karar kılındığını ifade ettiler. Ancak bugün Türkiye açısından ülkenin Batı sınırında herhangi bir sorun kalmaması nedeniyle İğneada’nın yeniden nükleer santral projelerine dahil edilebileceğine dikkat çektiler.

İğneada uygun bulundu

İğneada’nın bulunduğu bölgede deniz suyu sıcaklığının da nükleer santral için uygun olduğunu vurgulayan yetkililer, İstanbul, Bursa gibi ticari kentlere olan yakınlığı açısından da elektrik üretimi ve bu kentleri besleme noktasında iyi bir lokasyon olacağını kaydettiler. Yetkililer, Bulgaristan tarafında bulunan nükleer santralın İğneada’ya olan uzaklığının ise 400 kilometre olduğunu belirterek mevcut durumda yakın sayılabilecek bir bölgede bir santralın zaten mevcut olduğunu ifade ettiler. Bu nedenle İğneada’da nükleer santral kurulmasının komşu ülke Bulgaristan’ı rahatsız etmeyeceği yorumunu yaptılar.

Sinop bölgesinin geçmişte Sovyetler Birliği döneminde nükleer santral kurulması açısından daha riskli olduğunu anlatan uzmanlar, bunun askeri taraftan alınan görüş yazılarında da vurgulandığını ifade ettiler. Ancak bugüne gelindiğinde bu riskin de ortadan kalktığını ve Sinop’un Akkuyu’ya göre daha avantajlı bir konuma geldiğini ifade ettiler. Akkuyu bölgesindeki deniz suyu sıcaklığının elektrik üretim kapasitesini düşürdüğüne dikkat çeken yetkililer, Sinop’a göre yüzde 3′lük bir üretim kaybının yaşanacağını belirttiler. Uzmanlar, bunun bin MW’de 30 MW’lik bir kayıp anlamına geldiğini ifade ederek Karadeniz’in teknik açıdan nükleer santral kurulumuna daha uygun olduğunu ifade ettiler.

HÜKÜMETİN LİSTESİNDE HANGİ YERLER VAR

AK Parti hükümeti döneminde nükleer santral ile ilgili ilk çalışmalar Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından 2004 yılında başlatıldı. 2006 yılında ise Türkiye’de nükleer santral kurulabilecek bölgeler teknik, jeolojik, dış politik birçok öğenin yer aldığı 43 parametre doğrultusunda belirlendi ve 8 ayrı bölge ortaya kondu. Bu bölgeler arasında Sinop, Mersin-Akkuyu ve Kırklareli-İğneada da yer alırken Beyşehir-Seydişehir (Konya), Nallıhan-Beypazarı, Akçakoca-Ereğli, Kırıkkale-Nevşehir (Kızılırmak hattı) ve Trakya (Tekirdağ-Edirne) da bu listede yer aldı. TAEK, bu dönemde İğneada’da 2-3 gün süren bir çalışma da yaptı. İğneada, milli parklar ve turizm açısından da ön planda bulunurken askeri bir bölgeye de ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle üçüncü bölge olarak İğneada’nın seçilmesi durumunda özellikle çevrecilerin buna karşı çıkacağı belirtildi. (Referans Gazetesi)

Nükleer kuşatmayla beraber başlatılan, nükleer santrallere karşı duranlara yönelik karalama kampanyaları da, AKP hükümetinin artık klasikleşmiş “cadı avı” manevralarından bir olarak karşımıza çıktı. İç politikada işlerin iyi gitmediği şu günlerde, nükleer kozunu oynayarak oy toplamak isteyen hükümet, olayın iç yüzünü pek anlamayan halkın popülaritesini kazanmak ve yeni ticari rantlar peşinde koşuyor. Yandaş medya, bir yerden işaret almış gibi, başta Greenpeace (Yeşilbarış) olmak üzere nükleer karşıtlarına yönelik iftira kampanyaları düzenliyor. Yandaş medya dışında kalan basın-yayım organları da sindirilmiş durumda. Medyanın büyük bir bölümü, nükleer enerjinin ne gerçek maliyetini yansıtan rakamlara, ne de sık sık rastlanan kaza ve sızıntılara yıllardır yer vermiyor. Geçen Şubat ayında Kanada Nükleer Güvenlik Dairesi (CNSC) tarafından açıklanan, 217 nükleer santral çalışanının nükleer radyasyona maruz kaldığı haberini¹ kaçımız duydu acaba? Kasım 2009 ayında, Bruce Nükleer Santrali’nin yenileme çalışmaları sırasında 217 işçinin alfa ışınlarına maruz kaldığını Şubat 2010′da açıklayan CNCS, olayla ilgili inceleme başlatırken, nükleer santrali işleten firma ise klasik bir açklama yaparak radyasyona maruz kalan işçilerin sınır değerlerin üzerinde doz almadıklarını söylemekle yetindi. CNCS Kanada’nın tarihindeki en büyük kitlesel radyasyona maruz kalma olayını araştırmaya devam ediyor. Ne kadarı örtbas edilecek göreceğiz. Tek bir gerçek var, o da santrallerin hala kaza ve sızıntı riski taşıdığı ve bu her ay birer ikişer ortaya çıkan kaza haberlerinin öncü depremler gibi büyük bir felakete işaret ettiği.

Turizm nükleer tehdit altında

Kanada’da olan biteni, Türkiye’de yaşayan bizlerin dünyadaki nükleer gelişmelerden nasıl habersiz bırakıldığını anlatmak için yazmadık. İşin başka bir boyutu daha var. Bugün Akkuyu ve Sinop’ta yapılması planlanan nükleer reaktörler hakkında yazılıp çizilenlere bir bakın. Kimse, güvenlik tedbirlerinden, denetlemenin hangi “bağımsız” kuruluş tarafından yapılacağından, atıkların ne olacağından, fay hattındaki Türkiye’de kurulacak reaktörlerin olası bir depremde, nasıl yönetileceğinden, terör tehlikesine karşı nasıl korunacağından, Akdeniz ve Karadeniz’de turizmin ne kadar zarar göreceğinden bahsetmiyor.

Bilgilendirme adeta tek parti dönemi gibi, bakanlığın verdiği mesjlardan ibaret. Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın yaptığı açıklamalar, reaktörler şu kadar güçte olacak, şu kadar elektrik üretecekle ve bununla birlikte teknik değeri sıfır olan onlarca yanlış ve yanıltıcı bilgilerle dolu. Taner Yıldız, nükleer reaktörler kurulunca doğalgaza bağımlılığın azalacağını söylüyor. Eğer Sayın Bakan, kurulan reaktörlerden üretilen elektrikle evlerin ısıtılmasını planlıyorsa vay halimize! Isı enerjisinden elektrik üretip onu yeniden ısı enerjisine çevirmenin ne kadar verimsiz olduğunu, 58 nükleer reaktörü olan ve nükleer endüstriye her yıl milyarlarca dolarlık destek veren Fransızlar bile biliyor. 2007-2008 yıları arasında Fransa’da harcanan doğalgaz miktarı 45 milyar metreküp, Türkiye’de ise 35.² Üstelik Fransa doğalgazın neredeyse yarısını ticarethane ve konutlarda yani ısınma amaçlı kullanıyor. Bizde bu oran yüzde 22 civarında.³ Bu açıklama, 2010 yılına gelmemize rağmen enerji verimliliğinden hiçbir şey anlamadığımızın bir göstergesi olarak da kabul edilebilir. Eğer Yıldız, nükleer reaktörler kurulduğunda mevcut elektrik talebimizin yarısına yakınını karşılayan doğalgaz santrallerini kapatmayı planlıyorsa, ki birçoğunun al ya da öde anlaşması var, kendisinden kapatılacak santrallerin adlarını ve hangi yıllarda bunu gerçekleştireceğini tek tek açıklamasını rica ediyorum. Hem özel sektör başına gelecekleri bilsin hem de bizler doğalgazdan kurtulma planının laftan ibaret olmadığını görelim. Uzun dönemli gaz alım anlaşmalarına imza atan BOTAŞ da, Nabuko’dan ülkeye gaz sağlamaya uğraşanlar da rahat bir nefes alır. Kaldı ki, tüm nükleer rönesans masallarına rağmen, Batı’da nükleer rekatörlerinin hala kömür, rüzgar ve doğalgaza yenik düşmesinin ardında ” yüksek maliyet” diye adlandırılan bir gerçek var. Bu durumda hükümetinin çaktırmadan, “Size nükleer santral kuruyorum ama elektriğe de ciddi bir zam yapıyorum” dediğini alamamız mı lazım? Çünkü nükleer serbest piyasa koşullarında hala doğalgaz ve kömürden çok daha pahalıya elektrik enerjisi üreten bir kaynak. Bunu ben söylemiyorum, Citi Grup söylüyor.

Citi Bank da nükleer ekonomik değil diyor

“Yeni Nükleer – Ekonomi Hayır Diyor” başlıklı ve 9 Kasım 2009 tarihli araştırmalarında Citi Grup uzmanları, İngiltere’nin uzun yıllar sonra yeni santraller kurulmasına ilişkin aldığı kararın önündeki 5 ana risk alanına dikkat çekiyor. Planlama, inşaat, elektrik satış fiyatı, santralin işletimi ve nükleer atık sorunuyla miyadı dolan santralin söküm işlemleri, yatırımcının çözmesi gereken beş riskli nokta. Türiye’de bizzat Enerji Bakanı tarafından yapılan açıklamalarda veya sözkonusu yatırım için Kore ve Rusya ile işbirliği içerisindeki yerli şirketlerin demeçlerinde, bu sorunları nasıl çözeceklerine dair en ufak bir ipucu yok. Citi raporuna göre, nükleer reaktörün yapım maliyeti kurulu kilovat güç başına 2500 ile 3500 avro arasında değişiyor. Bu durumda, Sinop’a kurulması düşünülen 5600 MW’lık santralin bedeli ortalama 17 milyar avro oluyor. Raporda, bir nükleer reaktörün zarar etmemesi için üretilen elektriğin kilovatsaatinin piyasada en az 6,5 avro sentten satılması gerektiğine vurgu yapılmış. Türkiye’de bu rakama ve altnda üretim yapabilecek onlarca rüzgar ve jeotermal santrali kurulabilirken nükleerde ısrar neden? Yakıt teknolojisini elinde tutan 5 ülkeye bağımlı olmak için mi?

Finlandiya’da olduğu gibi, santralin inşasında olası bir gecikme bu fiyatı daha yukarılara çıkarabilir. 1600 MW’lık son teknoloji Olkiluoto reaktörü, dünyanın nükleer enerji konusunda bir numarası kabul edilen Fransız Avea tarafından 3 milyar avroya yapılacak ve 2009′un Mayıs ayında elektrik üretmeye başlayacaktı. 2004′te inşasına başlanan reaktör hala bitirlemedi. Şu anda reaktörün tahmin edilen maliyeti 5,6 milyar avro. Yapılan denetimler, inşa sırasında onlarca hata buldu ve bu hataların firma tarafından düzeltilmesi istendi. Yaklaşık 3 milyar avroyu bulan maliyeti üstlenmeyecek olan Finlandiyalı firma TVO ile AVEA tahkimlik oldular. Bütün Avrupa’nın konuştuğu bu olaylar yine Türkiye’de gazete sayfalarına ve televizyon haberlerine yansımadı. Citi’nin raporunda olası gecikmelerde maliyetin kim tarafından yüklenileceği soruluyor. Biz de soralım, inşaatı kim deneteyecek, olası maliyet artışları elektrik zamlarıyla bizim cebimizden mi yoksa firmadan mı çıkacak? Denetimi, Çernobil faciasında çayları gömerek ve yakarak önlem aldığını düşünen, ülkeye giriş ve çıkışı sorumluluğu altında olan radyoaktif izotopları İkitelli’deki hurdalıklardan toplayan TAEK mi yapacak? Hayatlarında batı standartlarında denetim görmemiş, ülkelerinde inşa ettikleri reaktörleri yine devlet kuruluşlarınca denetlenmiş(!) Kore ve Rus firmalarının, işi doğru yapıp yapmadığını santralde sızıntı olunca mı öğreneceğiz? Başından beri Korelilerin nükleer işi almalarını isteyen ve bu konuda birçok gezi ve toplantı düzenleyen TASAM adlı kuruluşun, “Güney Kore Nükleer Teknoloji İnceleme Gezisi” adlı yayınından bir alıntı yapalım. Kore’nin nükleer teknolojisini incelemek için düzenlediği teknik bir geziye katılan iki uzman arasındaki konuşmayı yorum yapmadan aktarıyorum:

“…Önder Bey uzun yıllar Uluslararası Atom Enerjisi Kuruluşu, IAEA’de çalışmıştı. Dünya’nın çeşitli yerlerinde güvenlik denetimlerine gitmiş. Hazır aklıma gelmişken sorayım dedim: ‘Ya, Önder Bey; bu Koreliler reaktörlerini artık A’dan Z’ye kendileri yapıyor, %100′e varan verimle işletiyorlar. Güç arttırımlarına, ömür uzatmalarına filan gidilmiş. Koreliler sanki bu işi Japonya’dan bile daha iyi götürüyorlar. Çünkü orada ikide birde kazalar, sızıntılar filan oluyor. Hatta ölümler de oldu: Bu nasıl iş?’

Bir an durup düşündükten sonra, ‘Japonlar daha açık bir toplum’ dedi; ‘bu konuda daha hassaslar, Hiroşima ve Nagazaki nedeniyle. Koreliler bazı şeyleri daha iyi gizliyor…’ Hmmm, vay canına. Öyle ya; kadının ayağına basıp da kaçtıktan sonra, gittiği yerde hatasını anlatacak değildi tabii⁴

Hükümet,bazı bilim insanları tarafından verilen, “1-2 cente elektrik üretiriz” beyanlarına kanıp girdiği bu yolda, “ucuz nükleer” diye bir şey olmadığını görünce başka çözüm yolları aramaya başladı. En sonunda kendini soru şaretleriyle dolu Rus ve Kore teknolojisinin kucağına attı. Sadece çevresel ve ekonomik riskler tehdit altında değil. Kapalı kapılar ardında yapılan anlaşmalar, Türkiye’de oluşturulmaya çalışılan elektrik sektöründeki serbest piyasayı da derinden sarsıyor. Bir taraftan lisans başvurusunu iki yıl önce yapmış, teminat yatırmış rüzgarcıları bekleteceksin, güneş enerjisi yatırımcılarını bir köşeye iteceksin. Öte yandan, nükleer yatırımcılara 250 bin yıl radyoaktif kalacak atığı nereye koyacaksın diye sormayacak, araziyi bedava verecek, söküm işleri için sadece cüzi bir miktar almakla yetineceksin. Bakanlık, serbest piyasada nükleerin rakipleri karşısında çaresiz kalacağını bildiği için, santral yatırımında devletçi politika izliyor. Öte yandan termik santrallerin özeliştirmesine hazırlanıyor. Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu? AKP hükümeti, girdiği bu çıkmazdan, temiz enerjilerin önünü açacak yeni bir enerji plitikasıyla çıkarsa kimse hükümeti eleştirmez, tersine oy bile kazanabilir. Bu yolda gitmeye devam ederse, ekonomik ya da ekolojik bir kaza kaçınılmaz görünüyor. Aynı otobüsün yolcusu olmasak hiç umrumda olmazdı ama biz de bu otobüste yolcuyuz.

Özgür Gürbüz / http://ozgurgurbuz.blogspot.com adresinden alınmıştır

Hıristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ve Hür Demokrat Parti (FDP) içinden nükleer enerjinin devamından yana tavır alınırken, muhalefet bakanın çevreci çıkışı eleştirildi.

ZDF’nin haberine göre, Çevre bakanının bu açıklaması Süddeutsche Zeitung’da yayınlandı. CDU’lu Bakan Norbert Röttgen, Almanya’nın en kısa sürede nükleer enerji üretiminden vazgeçmesi gerektiğini söyledi. Röttgen, Almanya’daki nükleer santrallerin ortalama 40 yıl üretim yapabilmesi halinde bile yeni güvenlik sistemleri ile donatılmasının önemine dikkat çekti.

Röttgen, atom enerjisinin artık Alman halkı tarafından tepkiyle karşılandığını ve yenilenebilir enerji üretimine ağırlık verilmesini isterken, nükleer santrallerden vazgeçme planlarını önümüzdeki sonbaharda hükümet üyelerine sunacağını bildirdi.

Röttgen’in sözlerine Hıristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) nükleer enerjinin kolay kolay vazgeçilemez olduğunda ısrar etti. CDU Fraksiyon önderlerinden Michael Fuchs, bakanın söylediğinin aksine nükleer santrallerin 60 yıl daha kullanılabileceğini iddia etti. Fuchs, santrallerden sağlanan üretimin nükleer enerjiye oranla daha pahalı ancak çevre dostu olan rüzgar ve güneş enerjisi ile temin edilmesinin mümkün olamayacağını savundu.

Norbert Röttgen’in sözleri, FDP’nin Genel Başkanı ve Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle tarafından da eleştirildi. Westerwelle, kabine arkadaşının söylediklerinin hükümeti bağlamadığını bildirirken, FDP yönetimi Röttgen’in nükleer enerjiye yönelik belirsiz korkulara teslim olduğunu ileri sürdü.

Muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti (SPD) lideri Sigmar Gabriel, ”Sayın Röttgen ve bazıları hokkabazlık yaparak, erteleme (nükleer santrallerin süresini) planları hazırlıyorlar gibi” sözleriyle tepki gösterdi. Yeşiller Eşbaşkanı Claudia Roth ise ”Çevre bakanı insanların gözünü boyarken, koalisyon hükümeti arka odalarda atom enerjisinden çıkışı engelleyerek, güneş enerjisi teşvikini ortadan kaldırıyorlar” diyerek eleştirdi.

Almanya’da halen faaliyette olan 19 nükleer santralin 17’sinden 20 milyar megawattın üzerinde enerji elde ediliyor. Tüm enerji üretiminin 5′te 1′inden fazlasını sağlayan santraller Çernobil benzeri patlama tehlikesi nedeniyle Almanlar’ın tepkisine neden oluyor.

Başbakan Angela Merkel’in, çevreye verdiği zarar nedeniyle yerini yenilenebilir enerji kaynaklarına bırakılması istenen bazı nükleer reaktörler için Ekim ayında karar vereceği belirtildi. Hükümet, petrol fiyatlarının önümüzdeki yıllarda aşırı düzeyde artacağı ve diğer çevre dostu enerji üretimlerinin maliyeti nedeniyle nükleer santrallerin devre dışı kalmasını savunuyor.

Faize Hücum filmi geliyor aklıma. Hani orada banker mağduru aile, derdini kimseye anlatamayınca, oturup başbakana mektup yazmaya karar veriyor, ama nasıl bir hitapla başlayacağını bilemiyor, sonunda “Sevgili Başbakanımız” diye başlayan bir mektup kaleme alıyordu ya…

Ben öyle yapmayacağım. Sahte bir yakınlığın manası yok. Ama Ahmet Hakan’ın yaptığı gibi, “Dinle Sayın Başbakan!” diye başlayan, üst perdeden/ bol ünlemli bir üslupla da işim olmaz.

“Emret Başbakanım!” diyesim var, ama o da bize çok uzak. BBC yapımı şahane dizinin bizim politik kültürümüzle hiç alakası yok ki.

Ama, madem konu oradan açıldı, bakın sizin de hoşunuza gidecek bir hikâye anlatayım. Seksenli yılların ortasında o dizide başbakanı oynayan oyuncu Türkiye’ye gelmiş, Turgut Özal ile görüşmüş; görüşmeye Semra Hanım da iştirak etmişti. Toplantı sonunda gazeteciler oyuncuya mikrofon uzatıp, başbakanımızı nasıl bulduğunu sormuşlardı. O da: “Çok sempatik, çok hoş bir insan. Özellikle kocasına bayıldım” diye cevap vermişti.

Siz söyleyin Başbakanım, şimdi içimizden kim çıkıp böyle bir espri yapmaya cesaret edebilir.

Hepimiz bir öfke topu halinde yuvarlanıp duruyoruz şu memlekette. Üzerimiz dikenlerle kaplı. Birbirimize çarptıkça daha çok batıyoruz…

Kabul: Hepimiz Celali’yiz. Peki, böyle mi devam edeceğiz?

Özellikle siz, Başbakanım. Ne kadar öfkelisiniz. Oysa ne kadar hoş olurdu değil mi, şu yukarıdaki espriyi yapmak için İngiltere’den birini beklemeye gerek kalmasa.

İnanın siz de kendinizi iyi hissedeceksiniz böyle olduğunda.

Ancak ısrarla öbür türlü yapıyorsunuz.

Bugün Greenpeace’ten arkadaşlar partinizin grup toplantısında nükleer karşıtı pankart açınca ağzınızdan şu cümleler dökülmüş:

“…Elinde iki tane paçavrayla gelecek ve Türkiye’nin nükleer enerjiden istifade etmesini provoke etmeye gayret edenlere biz bu ülkede prim vermeyiz. Bunun adımlarını atacağız, atıyoruz. Bunların yaptıkları, ülkenin kalkınması, şu bu falan değil; Türkiye’nin enerji ihtiyacının karşılanması falan değil. Bildiklerinden de değil, birileri ellerine iki tane paçavra tutuşturuyor, onunla beraber buraya kadar geliyor…”

Siz paçavra deyince aklıma geldi Başbakanım. Hatırlar mısınız bundan bir kaç ay evvel Genelkurmay Başkanı da bir belge için “kâğıt parçası” demişti. Ha kâğıt parçası, ha bez parçası, ne fark eder Başbakanım?

Haklısınız, bildiğimizden de değil. Elimize birileri ya bir bez parçası tutuşturuyor, ya kâğıt kalem ya da bisiklet pedalı. Onların aleti oluyoruz. Geçen yıl Sinop’ta nükleer karşıtı kamp kuran bisikletli Ekotopyacılar da sizin yaklaşımınıza sahip yöneticiler tarafından derdest edilmişlerdi. Maşalara böyle muamele edilir değil mi Başbakanım? Hele bir de kökleri dışarıdaysa.

Haklısınız bilmiyoruz bir şey. Ama korkuyoruz Başbakanım. O yüzden yarın radyoaktif olmaktansa bugün aktif olmayı tercih ediyoruz.

Siz de korkun Başbakanım. Hadi kendiniz için korkmuyorsunuz, geçen gün güzel oyuncaklar aldığınız torunlarınız için korkun.

Dilerim mektuba eklediğim fotoğraf size bir şey söyler. Simpsonlar’daki nükleer santral patronu Mr. Burns’u tanıdığınızı sanıyorum.

O karede Mr. Burns hiç değişmedi. Pozisyonunu hep korudu. Sizin yerinizde olanlar geldi geçti sadece: Kenan Evren, Turgut Özal, Cahit Aral vd..

Mr. Burns’a bir daha bakın Başbakanım ve bence siz de korkun.

Saygılar.

Hızla olay yerine koşan görevliler “Mersin, Sinop Nükleer istemiyor” yazılı pankartı topladı.
takım elbiseli olduğu gözlenen eylemci, yaka paça dışarıya çıkardı.

Protesto için kızan Başbakan Erdoğan, şunları söyledi:  “Ülkenin ciddi meselerini takip edenler, bizimle beraber takip ediyorlar zaten. Ama gayrı ciddi dinlemek isteyenler için kapıları açın, gitsinler; serbest bırakın. Bizim ciddi meselelerle işimiz var. Elinde iki tane paçavrayla gelerek, Türkiye’nin nükleer enerjiden istifade etmesini provoke etmeye garyet edenlere prim vermeyiz. Bunun adımlarını atacağız, atıyoruz.Bunların yaptıkları ülkenin kalkınması değil. Buna medyanın çanak tutmasını da anlamıyorum.” (NTV)